Mekanik vibrasyon kuvvetlerinin diş hareketleri üzerindeki etkisinin sonlu elemanlar analizi ile incelenmesi

AMAÇ: Ortodontik tedavinin hızlandırılması hem hekim hem de hasta açısından önemli olan ve üzerinde yoğun olarak çalışılan bir konudur. Piyasada vibrasyon kuvvetleri ile diş hareketini hızlandıran pek çok aparey bulunmaktadır; fakat bunların diş hareketi üzerindeki etkileri kesin ve net değildir. Bu çalışmanın amacı, mekanik vibrasyon kuvvetlerinin diş hareketi üzerindeki stres dağılımına ve diş hareket hızına olan etkisinin üç boyutlu (3D) sonlu elemanlar analizi ile bilgisayar ortamında incelenmesidir. MATERYAL VE METOD: Ortodontik tedavi gereği üst 1. premolar dişlerinin çekilmesine karar verilen sınıf II malokluzyona sahip bir hastanın CBCT görüntüsü kullanılarak 3D model elde edilmiş ve bu model üzerinde Algor Fempro (ALGOR, Inc. 150 Beta Drive Pittsburgh, PA 15238-2932 USA) programı kullanılarak sonlu elemanlar analizi yapılmıştır. Tek bir model üzerinde üç farklı analiz gerçekleştirilmiştir. Çekim sonrasında tedavinin bir aşaması olarak gerçekleştirilen kanin distalizasyonu safhasında kanin dişe 150 g kuvvet, 150 g kuvvet ile beraber 30Hz (0,2 N), 150 g kuvvet ile beraber 111 Hz (0,06 N) uygulanmıştır. Bunun sonucunda uygulanan kuvvetin ve vibrasyonun uygulandığı ilk andaki değişimler değerlendirilerek, gerilme ve yer değiştirme dağılımları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. BULGULAR: Kanin dişine mezialden distale doğru kuvvet uygulanmıştır. Bunun sonucunda bu düzlemde elde edilen toplam yer değiştirme miktarı incelendiğinde; 150 g kuvvet ve 30 Hz uygulanan ikinci analizde en fazla yer değiştirme (0,002885 mm), 150 g kuvvet ve 111 Hz uygulanan üçüncü analizde daha az (0,001787 mm) ve sadece 150 g kuvvet uygulanan birinci analizde ise en az yer değiştirme (0,001030 mm) elde edilmiştir. Birinci analizde kanin dişte distovestibül yönde rotasyon olurken ikinci ve üçüncü analizde distopalatal yönde rotasyon eğilimi gözlemlenmiştir. Sadece kuvvet uygulaması sonucu dişte ekstrüzyon gözlenirken, doğrusal kuvvet ve vibrasyon kuvvetleri birlikte dişte intrüzyona sebep olmuştur. SONUÇ: Çalışmamızda belli aralık değerindeki vibrasyon kuvvetlerinin diş hareketini hızlandırdığı sonucuna varılmıştır. Diş hareketi esnasında uygun olan kuvvet ve vibrasyon değerlerinin sonlu elemanlar analizi ile incelenmesi klinik çalışmalara yol göstermesi açısından önemlidir.