İngilizce öğretmeni adaylarında zihinsel dayanıklılık ile öğrenen özerkliği arasındaki ilişkinin incelenmesi: Boyutlar ve ilişkiler

Öğrenen özerkliği ve zihinsel dayanıklılık, farklı alanlarda ele alınmış olmakla birlikte her ikisi de kapsamlı biçimde araştırılmıştır. Kendi öğrenmesini üstlenme ve potansiyeli performansa dönüştürmeye yönelik eyleyiciliği sürdürme, benzer öz-düzenleyici süreçlere dayanmasına rağmen, bu iki yapının dil öğrenme bağlamındaki ilişkisi daha önce incelenmemiştir. Bu çalışma, Türk İngilizce öğretmeni adaylarıyla yürütülen iki aşamalı nicel bir araştırma tasarımıyla bu boşluğu ele almaktadır. Birinci aşamada (n=216), her iki ölçme aracı keşfedici faktör analiziyle uyarlanmış ve geçerlenmiştir. İkinci aşamada (n=230), doğrulayıcı faktör analizi sonrası korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, zihinsel dayanıklılık ile öğrenen özerkliği arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir (r=.366, p<.001). Zihinsel Dayanıklılık Ölçekleri üç boyut üretmiştir: Kapsamlı Kontrol, Motivasyon Kontrolü ve İşlevsiz Bilişler. Bu boyutlar arasında yalnızca Motivasyon Kontrolü, öğrenen özerkliğinin tüm boyutlarını tutarlı biçimde yordayan değişken olarak öne çıkmış; toplam özerkliğin (β=.48) ve dört alt boyutun en güçlü yordayıcısı olmuştur. Bulgular, özerk öğrenmenin başlangıçtaki motivasyondan çok, dış desteğin sınırlı olduğu durumlarda motivasyonu sürdürebilme ve ilgi azaldığında yeni güdüler oluşturabilme becerisine bağlı olduğunu göstermektedir. Bu durum, dil öğretmeni eğitiminde motivasyonu bağımsız biçimde sürdürebilme kapasitesinin geliştirilmesinin, motivasyonun kendisini desteklemek kadar önemli olabileceğini göstermektedir.