Mermer sektöründe ihracatta karşılaşılan problemlerin önem derecelerinin çok kriterli karar verme yöntemi ile belirlenmesi: Afyonkarahisar örneği

Bu tezde, Türkiye'nin dış ticaret sistematiği ile mermer sektörü arasındaki ilişki Afyonkarahisar örneği üzerinden incelenmiştir. Küresel ekonomik dönüşüm sürecinde ihracatın stratejik bir kalkınma aracı haline geldiği; doğal taş ihracatında önemli paya sahip olan mermer sektörünün ise hem bölgesel hem de ulusal düzeyde dikkat çeken bir konuma ulaştığı ortaya konulmuştur. Çalışmanın temel amacı, mermer ihracatında karşılaşılan sorunların belirlenmesi ve bu sorunların önem derecelerinin FUCOM yöntemiyle analiz edilmesidir. Araştırma sürecinde, literatür taraması ve yarı yapılandırılmış görüşmelerle desteklenen saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Bulgulara göre enflasyon, fiyat-maliyet yapısı ve ürün kalitesi sektörün karşılaştığı en kritik sorunlar olarak belirlenmiştir. Üretim kapasitesi, finansal yapı, verimlilik, jeopolitik riskler ve teknoloji gibi unsurlar ise göreli olarak daha düşük öncelik düzeylerinde değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, firmaların ekonomik istikrarsızlık ve maliyet baskısı karşısında ciddi güçlükler yaşadığını; stratejik planlamada ise bu alanlara ağırlık verdiklerini göstermiştir. Bu doğrultuda, fiyat istikrarını destekleyici politikaların geliştirilmesi, dijitalleşme yatırımlarının artırılması, kalite standartlarına uyumun sağlanması ve alternatif finansman mekanizmalarına erişimin güçlendirilmesi önerilmiştir. Sonuç olarak, FUCOM yöntemiyle yapılan önceliklendirme sektörel strateji geliştirme süreçlerine katkı sağlamış; Afyonkarahisar özelinde gerçekleştirilen analiz ise yerel kalkınma perspektifini güçlendirmiştir. Anahtar Kelimeler: İhracat, Mermer Sektörü, Afyonkarahisar, FUCOM, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV)