Milletlerarası ticari tahkim anlaşmalarının kurulmasında zımni irade beyanı

Milletlerarası ticari tahkim anlaşmalarının temel unsuru hiç kuşkusuz tahkim iradesidir. Zira tarafların olağan yargı yolu olan devlet mahkemelerinin dışında ve fakat yine de hukuk sisteminin bağlayıcılık atfettiği yegâne yargı yolu olan tahkime başvurabilmeleri tahkim anlaşması ile mümkün olabilmektedir. Bununla beraber tahkim anlaşmalarının kurucu unsuru olan tarafların ortak tahkim iradesinin varlığı ve geçerliliğine ilişkin yaklaşımların milletlerarası ticari hayatın son yüzyılda kaydettiği gelişime paralel olarak bir evrim geçirdiği görülmektedir. Bu evrimin somut yansımalarının görüldüğü konulardan biri de, tahkim iradesini tabulaştırmak yönündeki eğilimin artık terk edilmesi gerektiğine yönelik yaklaşımdır. Bu bağlamda, kurulması açısından sözleşmeler hukuku prensiplerine tabi tahkim anlaşmalarında tarafların tahkim iradelerini açık olarak beyan edebilmelerinin yanı sıra, özellikle kanundan aldığı güçle zımnen de beyan edebilmelerinin mümkün kabul edilmesi önemli bir değişimin işareti olmuştur. Benzer bir yaklaşım, tahkim iradesini yöneten hukuk olan tahkim anlaşmasının esasına uygulanacak hukuk konusunda da benimsenmelidir. Bu bağlamda çalışmamızda, esaslarını ortaya koymak ve çeşitli hukuki engelleri bertaraf etmek suretiyle kavramsal olarak incelediğimiz zımni tahkim iradesinin, uyuşmazlık öncesi ve sonrası çeşitli görünüm şekilleri ile tahkim anlaşmasının esasına uygulanacak hukukun zımnen seçilmesi noktasında doktrinde genel olarak benimsenen teoriler değerlendirilerek, zımni irade beyanı kavramının milletlerarası ticari tahkimin ihtiyaçları karşısındaki rolü yeniden belirlenmeye çalışılmıştır.