Muş ili merkez ilçesi Kıyıbaşı Köyü merasının farklı yöneylerinin verim ve botanik kompozisyonunun belirlenmesi

Bu çalışma Muş İli, Merkez İlçesi, Kıyıbaşı Köyü'ndeki doğal bir mera alanının yöneyler itibariyle botanik kompozisyon ve verim bakımından değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada; mera yöneylerinde baskın türler, bitki ile kaplı alan, bitki ile kaplı alanda botanik kompozisyon, kuru ot verimi, ağırlığa göre botanik kompozisyon, frekans, otlatma kapasitesi, ham protein verimi, ham protein oranı, ham kül oranı, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF), nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF), sindirilebilir kuru madde (SKM), kuru madde tüketimi (KMT) ve nispi yem değeri (NYD) özellikleri araştırılmıştır. Çalışmada; meraya ait bitki ile kaplı alan oranı %85,8 iken, kaplama alanına göre botanik kompozisyonda buğdaygiller oranı %39,37, baklagiller oranı %15,15 ve diğer familya bitkileri oranı ise %33,55'tir. Buğdaygiller %46,6 ile en fazla Doğuda ve istatistiki olarak aynı grupta olan Kuzeyde, diğer familya bitkileri ise en fazla Batı %41,2 ve istatistiki olarak aynı grupta olan Güney ve Doğu yöneylerinde bulunmuştur. Merada en yaygın türlerin; Aegilops umbellulata %50,56, Minuartia hamata Mattf. %23,75, Medicago minima L. %13,00, Stipa lagascae L. %10,75 ve Festuca rubra %10,50 olduğu saptanmıştır. Meranın kuru ot veriminin, mera yöneylerine göre 30,37-55,97 kg/da aralığında olduğu ve mera kesimlerinin kuru ot verimi bakımından istatistiksel olarak %1 derecesinde öneme sahip olduğu belirlenmiştir. Meranın otlatma kapasitesi 51 Hayvan Birimi olarak bulunmuştur. Ağırlığa göre botanik kompozisyonda buğdaygiller %56,57 iken, baklagiller %7,48 ve diğer familya bitkileri %36,00 oranında bulunmuş olup; ağırlığa göre botanik kompozisyon içinde tüm yöneylerde buğdaygillerin oranının yüksek olduğu saptanmıştır. Meradaki kuru otun en yüksek ham protein oranının %14,37 Doğu ve istatistiki olarak aynı grupta olan Güney ile Batıda olduğu belirlenmiştir. Ham protein verimi, mera yöneylerine göre 3,31 kg/da ile 7,68 kg/da arasında değişmiş ve mera yöneylerinde istatistiksel olarak %1 önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda; Ham kül, NDF, ADF, SKM, KMT oranları ve NYD sırası ile %6,4-8,7, %57,0-59,8, %21,2-34,0, %62,4-72,3, %2,00-2,10 ve 102,0-112,5 arasında belirlenmiştir. Çalışılan merada 21 familyaya ait 55 cins ve 66 takson belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yöney, kuru ot verimi, ham protein oranı, mera, botanik kompozisyon