Myelodisplastik sendromda telomer dinamiği ve prognostik parametrelerle ilişkisi

ÖZET Son zamanlarda yapılan bilimsel atılımlar myelodisplastik sendromların etyoloji ve patogenezine yönelik yeni açılımlar sağlamıştır. Heterojen morfolojik, genetik, biyolojik ve klinik özellikler taşımasına rağmen myelodisplastik sendromların tüm formları ineffektif hematopoiezis ve periferik sitopenilerle karakterize klonal hematopoietik kök hücre bozukluklarıdır. Telomerler kromozomal bütünlüğün korunmasında kritik yapılardır. Bölünmekte olan hücrelerde telomer uzunluğunu muhafaza etmenin önemi şimdiye değin yapılan çalışmalarla ortaya konmuştur. Telomer uzunluğu ile yaş arasında immatur ve matur hücrelerde dahil olmak üzere normal hematopoiezisde yavaş gelişen bir telomer erozyonunu işaret eden bir birliktelik mevcuttur. Telomerdeki kısalmanın erken dönemde tespiti prognostik olarak uzun vadede önem arzedebilir. Prelösemik bir durum olan myelodisplastik sendromda da telomer stabilitesinin hastalığın patofizyolojisiyle yakın bir ilişkisi olabilir. Bu yüzden bizde çalışmamızda myelodisplastik sendromlu 27 hastanın periferik kanında ve 22 'sinin kemik iliğinde PCR- tabanlı ELISA yöntemi ile telomeraz aktivitesi çalıştık. Kontrol grubu olarak 1 1 akut myeloid lösemi, 12 kronik myeloid lösemi, 11 sağlıklı olgu ve 10 nonlösemik normal kemik iliğinde enzimatik aktivite değerlendirildi. Myelodisplastik sendromlu hastalarda telomeraz aktivitesi periferik kanda 0.190 ± 9.24, kemik iliğinde 0.261 ±0.21, akut myeloid lösemili hastalarda 0.495 ± 0.59, kronik myeloid lösemi grubunda 0.1814 ± 0.47, sağlıklı kontrollerde sırasıyla kanda ve kemik iliğinde 0.1814 ± 0.47 ve 0.2029 + 0.86 olarak ölçüldü. Myelodisplastik sendromlu hastaların kan ve kemik iliklerinde çalışılan telomeraz aktiviteleri lösemik ve sağlıklı kontrollerden farklı bulunmadı. MDS'li hastalarda telomeraz aktivitesi ile yaş dışındaki klinik ve prognostik parametrelerde korrelasyon saptanmadı. Sonuç olarak myelodisplastik sendromlu hastalarda telomer dinamiğinin prognostik öneminin daha güvenilir olması için enzimatik aktivitenin seri ölçümleri ile birlikte telomer uzunluğunun da çalışılmasının gerekli olduğunu düşünmekteyiz. Bunun yanında bizim çalışmamızda olduğu gibi erken dönemdeki myelodisplastik sendromlarda telomeraz aktivasyonu henüz gerçekleşmemiş olabilir. Anahtar sözcükler: myelodisplastik sendrom, telomeraz, prognoz IV