Türkçe cümle yapıları ve kendi / kendisi artgönderimsel ifadelerinin yapısı üzerine

Bu tez, Bağlama Kuramı?nın varsayımları çerçevesinde Türkçe?de üçüncü tekil şahıs dönüşlülük adılı kendi ve çekimli biçimi kendisinin dağılımsal farklılıklarını incelemekte ve Türkçe cümle yapısını göz önünde bulundurarak bu adılların gönderim seçimlerini analiz etmektedir. Kendi en küçük bağlama alanında k-buyurma öncülü tarafından bağlı olduğundan Bağlama Kuramı A İlkesi?ne uyduğu gözlemlenmiştir. Türkçe?de kendi özne odaklı olmadığından çift nesneli yapıların iki eylem öbeği iç üyesi arasındaki bağlama ilişkisini açıklayan bir yapım açıklaması öne sürülmüştür. Ayrıca, edatların biçimbilimsel özellikleri ve olay yapıları göz önünde bulundurularak edat öbekleri için üç yönlü bir ayrım önerilmektedir. Bir grup yalın edatlarda edat öbeğini bağlama açısından geçirimsiz kılan, olay yapılarına bağlı bir işleyici olduğu varsayılmaktadır. Ayrıca iyelik durumuyla nitelenmiş edat öbeklerinin biçimbilimsel özellikleri de kendi ve kendisinin dağılımını açıklayan ve geçirimsiz alan oluşturan belirteç öbeği analizini desteklemektedir. Bu tezde Türkçe?deki yerellik ve bağlama alanı kavramları açısından, denetim yapıları, uyum taşımayan Kural-dışı Durum Belirleme tümcecikleri ve eklenti tümceciklerinin aksine, -DIK ve ?MA ekleriyle isimleşmiş tümceciklerin, (güçlü) uyum taşıyan Kural-dışı Durum Belirleme tümceciklerinin ve ilgi tümceciklerinin tümleyici öbeği oldukları ileri sürülmektedir. Yetinmeci Çizgi açısından bakılarak eylemcil uyumun yanı sıra adsıl uyumun da tümleyici başında bir özellik olarak var olduğu iddia edilmektedir. Ampirik bulgulara dayanarak Türkçe?de en küçük bağlama alanının uyum özelliğini başında bulunduran tümleyici öbeği olduğu önerilmektedir. Öte yandan kendisi adılının yerel bağlama ilkesine uymadığı gözlemlenmiştir. Kendisi söylemsel durumlara duyarlı olmasının yanı sıra hem artgönderimsel hem de adılsıl özellikler göstermektedir. Kendisinin {-sI} ekinin yetkilendirmesiyle belirleyicisi üzerinde bir adıl olduğu varsayılan belirteç öbeği analizi, yerel öncüllerinin yanı sıra kendisinin uzun mesafe bağlama ve söylemiçi konuyu gözeten söylemsel bağlama özelliklerini de açıklamaktadır.