Nedim Divanı: İnceleme - tenkidli metin

Nedim Divanı (İnceleme-Tenkitli Metin) adlı bu çalışma, sırasıyla Giriş, Nedim'in Şiirlerinin İncelenmesi, Üslûp, Nedim'in Etkisi Üzerine Notlar, Divan'ın Matbu ve Yazma Nüshaları ve Nedim Divanı (Tenkidli Metin) başlıklı bölümlerden oluşmaktadır. Osmanlı şiir geleneği içinde eser veren Nedim, hakkında en çok çalışma yapılan şairlerden biridir. Divanı, son ikisi yeni harflerle olmak üzere beş kez basılmıştır. Şiirleri üzerinde Ali Canip Yöntem, Hasibe Mazıoğlu ve Tunca Kortantamer gibi otoritelerin çalışmaları vardır. Bu araştırmacıların yeterince değerlendirmedikleri hususları, meselâ üslûp konusunu, önplana çıkarmaya çabaladık. Türk şiirinde etkisi bir kaç nesil sonrasına intikal eden nadir şairlerden biridir. Çağdaşlarından başlayarak günümüze kadar etkisi kesintisiz olarak devam etmiştir. Bu yönüyle diğer divan şairlerinden bize daha yakındır. Nedim pek velût bir şair değildir. Çevirilerinin olmasına rağmen, ona asıl şöhretini kazandıran Divanı'dır. Divanı hacimli değildir: 44 kaside, 88 kıta, 13 nazm, 3 mesnevi, 46 musammat, 166 gazel, 2 müstezad, 11 rubai, 23 müfredveya matla, 5 Arapça şiir, 39 Farsça şiir ihtiva etmektedir. Nedim Divanı çok okunmuştur. Tespitlerimize göre yurt içindeki kütüphanelerde 40, yurtdışında ise 6 yazma nüshası mevcuttur. Bu sayı daha da artabilir. Bu çalışmamızda Nedim Divanı'mn yurtiçindeki 40 yazma nüshasını, 3 şiir mecmuasım ve Baku Yazmalar Arşivinde bulunan 1 yazma nüshayı şiir ve beyit sayılan açısından taradık. Elde ettiğimiz sonuçları tablolar halinde gösterdik. Son olarak tenkitli metin kurma yöntemlerine uygun olarak belirlediğimiz 11 nüshayı karşılaştırdık. Böylece daha önceki neşirlerde görülen tertipsizlik ve tutarsızlıklar giderilmiş oldu. Ayrıca Nedim'in daha önce hiç yayınlanmamış 17 şiiri ilk kez bilim dünyasına sunuldu. 513