Nevşehir ilinde tarımla ilgili paydaşların tarımsal kuraklık algı, tutum ve davranışlarının analizi ve modellenmesi

Son yıllarda iklim değişikliğiyle birlikte hissedilen tarımsal kuraklığın etkilerinin davranışsal iktisat konusundaki çalışmaları giderek ilgi konusu olmaya başlamıştır. Bu çalışmada Türkiye'de tarımsal üretim konusunda önemli bölgelerden biri olan İç Anadolu Bölgesinde yer alan Nevşehir ilinde tarımsal kuraklık konusunda üreticilerin davranışsal niyetlerini etkileyen faktörler araştırılmıştır. Bu kapsamda Nevşehir ili kuru tarım ve sulu tarım sistemi açısından temsil edebilecek 2 adet ilçe Hacıbektaş (Kuru Tarım Sistemi), Derinkuyu (Sulu Tarım Sistemi) Gayeli Örnekleme Yöntemi ile seçilmiş ve bu iki ilçede toplam 212 üretici ile anket soru formları doldurulmuştur. Çalışmada Ki-Kare, T Testi ve F testi gibi temel istatistiki analizler ile istatistiki olarak farklılıklar belirlenmeye çalışılmıştır. Yapay Sinir Ağları ile de üreticilerin tarımsal kuraklık konusundaki "Davranışsal Niyetlerini" belirlemede "Çiftçi ve Çiftlik Tipolojisi" değişkenleri ile Planlı Davranışlar Teorisi çerçevesinde ele alınan "Öznel Normlar", "Tutumlar" ve "Algılanan Davranışsal Kontrolü" değişkenleri dikkate alınmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda üreticilerin tarımsal kuraklık konusunda önlem almada davranışsal niyetlerini "Çiftçi ve Çiftlik Tipolojisi" ne ait değişkenlerle birlikte çiftçilerin "Öznel Normlar" grubunda yer alan değişkenlerin en fazla etkilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak tarımsal kuraklıkla mücadelede öznel normları oluşturan dışsal baskı kriterlerinin arttırılmasının önemli olduğu söylenebilir. Bu kapsamda farkındalık oluşturmak, organize faaliyetlerde bulunmayı teşvik etmek, hatta bazı noktalarda üreticileri davranışa yönlendirmeye yönelik zorunluluklar oluşturmak kuraklıkla mücadelede önemli olumlu etki oluşturacaktır. Bu nedenle gerek resmi kurumların gerekse STK'lar ile birlikte özel sektörün üreticiyi bu yönde teşvik edici ve hatta özendirici uygulamaları önem taşımaktadır.