Nitrik oksit inhibisyonunun piliç embriyosu akciğer gelişimi üzerine etkisi

NO, mikroorganizmalara karşı savunma dahil olmak üzere önemli fizyolojik rolleri olan, başta epiteliyal hücreler olmak üzere pek çok hücre tarafından salınan inorganik serbest bir radikaldir. L-NG-Nitroarginine methyl ester (L-NAME) özel bir Nitrik Oksit (NO) sentez inhibitörüdür. Yapılan çalışmalarda, nitrik oksit sentez inhibisyonunun oksidan artışına ned en olduğu, oksidatif stress altında sitotoksisiteyi ve genotoksisiteyi arttırıcı, apoptozisi tetikleyen bir etki gösterdiği bildirilmektedir. Ayrıca, canlıda yoğun ve tekrarlanmış oksidatif stres, sitoiskelet yapılarının yıkımı, yapışkanlığın azalması ve hücre kayıpları ile sonuçlanan patolojilere neden olabilir. Çalışmamızda, NO inhibisyonunun piliç akciğer gelişimine etkisi histolojik olarak incelenerek, laminin α1 dağılımı ve apoptozise etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada; kontrol, sham ve L-NAME (15-30 mg/kg doz) uygulanmış piliç embriyolarında akciğer gelişim safhalarına eNOS, iNOS ve Laminin α1 dağılımı için immunohistokimya, Apoptozis için TUNEL yöntemi ve genel histolojik değerlerdirme için ise Hematoksilen-Eosin boyamaları uygulanarak değerlendirilmiştir. Piliç akciğer gelişiminin, embriyonik (4-7. gün), psödoglandular (8- 14. gün), kanaliküler (14- 17. gün) ve sakküler (17. gün ve doğum sonrası) evrelerden geçerek tamamlandığı ve memeli akciğer gelişimi ile benzer olduğu gözlenmiştir. NO inhibisyonunun piliç akciğerlerinde; mezenşim dokuda hücre kayıplarına, akciğer hacmi ile hava yolu dallanmalarında belirgin bir azalmaya, bronşların lümen çaplarında küçülme, pulmoner emboli, alveoler proteinozis, bölgesel kanamalar, kan damarlarının normal olmayan modellenmesi ve çaplarında küçülmeye neden olduğu gözlenmiştir. Gelişimin erken safhalarında L-NAME uygulamasına bağlı eNOS, iNOS ve laminin α1 immunoreaktivitesi ile apoptozisin oldukça azaldığı, geç gelişim safhalarında ise oldukça arttığı ve sonrasında bir miktar azalarak sabit kaldığı izlenmiştir. Sonuç olarak NO inhibisyonunun hem akciğer gelişimi hem de hücreler arası madde kompozisyonu ve apoptozis üzerine olumsuz etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bu durumun yaşam süresini ve alitesini olumsuz etkileyen pek çok histopatolojik duruma yol açabileceği düşünülmektedir.