Non-travmatik subaraknoid kanamalı hastalarda kan ve beyin omurilik sıvısında Myelin Basic Protein (MBP) ve İskemi Modifiye Albümin (IMA) değerlerinin vazospazma, klinik gidişata ve taburculuk gidişatına etkilerinin araştırılması

Amaç: Non-travmatik subaraknoid kanama günümüzde halen büyük bir sorun teşkil etmekte ve komplikasyonları arasında hidrosefali, tekrar kanama riski ve vazospazm tablosu yer almaktadır. Hastalığın prognozu hakkında görüntüleme yöntemleri, Beyin Omurilik Sıvısı(BOS)'nda basınç ölçümleri, fizik muayene önem taşımaktadır. İskemi Modifiye Albümin (IMA) serebral iskemide kan akımında azalma ve reperfüzyon sırasında oluşan oksidatif stresin artmasına bağlı olarak kanda artış gösterebilir ve serebral iskemi için duyarlı bir biyokimyasal belirteçtir. Miyelin Basic Protein (MBP) ise sinir ve sinir sistemi myelinizasyonunda önemli bir rol oynamaktadır. MBP beyin hasarında beyaz cevherin hasarı ve iyileşmesi ile ilişkilidir. Radyolojik olarak Modifiye Fisher Skalası, klinik değerlendirme olarak Glasgow Koma Skalası(GKS), WFNS (Dünya Nöroşirürji Dernekleri Federasyonu) Derecelendirme Skalası, Hunt-Hess Derecelendirme Skalası ve Glasgow Outcome Skalası(GOS) non-travmatik subaraknoid kanaması olan hastalarda hastalığın şiddetini değerlendirmede önemli belirteçlerdendir. Bu çalışmada non-travmatik subaraknoid kanamalı hastalarda MBP, IMA değerlerinin belirli zaman aralıklarında serum ve BOS'taki değerlerine bakılması, nörolojik muayene ve radyolojik kriterlerle birlikte hastanın kliniği ve taburculuk gidişatı ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: KTÜ Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi'ne başvuran non-travmatik subaraknoid kanama tanısı alan ve onamı alınan hastalardan hastaneye başvurdukları birinci, beşinci ,onuncu günlerde kan ve BOS örneği alındı. Hastalardan alınan serum ve BOS örneklerinde ELISA yöntemi ile Myelin Basic Protein(MBP) ve İskemi Modifiye Albümin(IMA) ölçümleri yapıldı. Non-travmatik subaraknoid kanama tanısı alan hastaların hastaneye başvurdukları birinci gün Modifiye Fisher Skalası skoruna bakıldı. Hastaların hastanedeki birinci, beşinci ve onuncu günlerdeki Glasgow Koma Skalası(GKS), WFNS (Dünya Nöroşirürji Dernekleri Federasyonu) Derecelendirme Skalası, Hunt-Hess Derecelendirme Skalası(HHS) ile skorları değerlendirildi. Hastalar taburculuk sırasında Glasgow Outcome Skalası ile değerlendirildi. Non-travmatik subaraknoid kanamalı hastalarda Myelin Basic Protein(MBP) ve İskemi Modifiye Albümin(IMA) değerlerinin serum ve beyin omurilik sıvısındaki değerlerine bakılarak, nörolojik muayene ve radyolojik kriterlerle birlikte hastanın klinik gidişatı, vazospazm ve taburculuk gidişatı ile ilişkisi araştırıldı. Bulgular: Çalışmaya non-travmatik SAK tanısı alan 7'si kadın, 13'ü erkek toplam 20 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 53.55'tir. 13 hastada hipertansiyon mevcuttu. Hipertansiyon öyküsü olan non-travmatik SAK hastalarında serum IMA ve BOS IMA değerlerindeki artış p<0,05 anlamlılık derecesinde hastaların M. Fisher Skalası derecesi ile istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Birinci, beşinci ve onuncu günlerin hepsi dikkate alındığında BOS IMA değerindeki artışın %5 anlamlılık derecesinde Hunt- Hess Derecelendirme Skalası skorunu pozitif etkilediği görüldü. Onuncu günde BOS IMA değerlerindeki yükselmenin, GOS skorunu istatistiki anlamlı olarak %5 anlamlılık derecesinde düşürdüğü görüldü. Sonuç: Birinci, beşinci ve onuncu günlerin hepsi dikkate alındığında BOS IMA düzeylerinin HHS ile birlikte değerlendirilmesi hastanın klinik takibi ve vazospazm takibi açısından önemli olabileceğini gösterdi. Non -travmatik SAK hastalarında 10. gün ölçülen BOS IMA düzeylerinin hastaların taburculuk gidişatı ve vazospazm ile ilgili aday biyokimyasal belirteç olabileceği sonucuna ulaşıldı. Ayrıca hipertansiyonu olan non-travmatik SAK hastalarının beyin BT görüntülemelerindeki kanamanın boyutu ile serum IMA ve BOS IMA düzeyleri arasında anlamlı korelasyon bulundu.