Obezite cerrahisi sonrası bilinçli farkındalık eğitiminin hastaların yeme davranışları ve depresyon durumuna etkisi

Amaç: Bu araştırma obezite cerrahisi sonrası bilinçli farkındalık eğitiminin hastaların yeme davranışları ve depresyon durumuna etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Randomize kontrollü deneysel model niteliğinde olan bu araştırma Haziran 2022-Ağustos 2023 arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Kliniğinde yapıldı. Araştırmanın evrenini 780 hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise yapılan güç analiziyle belirlenen 140 hasta (70 kontrol, 70 deney) oluşturdu. Araştırmada hastaların tanıtıcı özellikleri belirlenirken "Tanıtıcı Özellikler Formu", yeme davranışları belirlenirken "Hollanda Yeme Davranışı Ölçeği" ve depresyon düzeyleri belirlenirken ise "Beck Depresyon Ölçeği" kullanıldı. Veriler, ameliyat için kliniğe yatırılan hastalara ön test ve deney grubuna verilen yüzyüze bilinçli farkındalık eğitiminden sonra yapılan son testle araştırmacı tarafından bizzat toplandı. "Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, t testi, Kolmogorov-Smirnov ve testi kullanıldı". Bulgular: Araştırmaya katılan deney ve kontrol grubundaki hastaların Yeme Davranışları Ölçeği toplam puan ortalamasına bakıldığında, deney grubundaki hastaların son test toplam puanının, kontrol grubundaki hastaların son test toplam puanından 15.14 puan daha düşük olduğu belirlendi. Deney ve kontrol gruplarındaki obezite cerrahisi geçiren hastalarda eğitim sonrası, BECK Depresyon Ölçeğinin toplam puan ortalamasına bakıldığında ise, deney grubundaki hastaların son test toplam puanının, kontrol grubundaki hastaların son test toplam puanından 21.33 puan daha düşük olduğu belirlendi. Obezite cerrahisi sonrası hastalara verilen bilinçli farkındalık eğitiminin hastaların yeme davranışlarını ve depresyon düzeylerini pozitif yönlü, güçlü düzeyde etkilediği ve bunun istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.05). Sonuç: Bu araştırmanın sonucunda, obezite cerrahisi geçiren hastalara verilen bilinçli farkındalık eğitiminin hastaların yeme davranışlarını ve depresyon düzeylerini azalttığı belirlendi. Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, depresyon, hasta, hemşirelik, obezite cerrahisi, yeme davranışları,