Öğrenme ve hafızanın şekillendiği beyin bölgelerinde alkolün oluşturduğu hasarlarda propolisin etkileri

7. ÖZETÖĞRENME VE BELLEĞİN ŞEKİLLENDİĞİ BEYİN BÖLGELERİNDEALKOLÜN OLUŞTURDUĞU HASARLARDA PROPOLİSİN ETKİLERİAlkolün metabolizasyonu sonucunda açığa çıkan asetaldehit ve serbest radikallerdenkaynaklanan oksidatif stres, beyinde öğrenme merkezlerinde oksidatif hasara nedenolarak öğrenme ve belleği baskılar. Propolis, içerdiği flavonoidlerden dolayı kuvvetliantioksidan özellik göstermektedir. Çalışmamızda; alkolün öğrenme merkezlerindeoluşturduğu hasarlara karşı propolisin olası koruyucu rolünü araştırmayı amaçladık.Genç- erişkin Wistar-Albino sıçanlar 4 gruba ayrıldı (n=8). Alkol grupları 30 günboyunca kademeli olarak artan konsantrasyonlarda (%2,4 - %7,2 V / V) alkollü sıvıiçecek diyeti ile beslendi. Propolis gruplarına 150 mg/kg propolis çözeltisi eklendi.Kontrol grubuna ise alkolün kalorisine eşdeğer alkol içermeyen sıvı içecek diyetiuygulandı. Deney süresince deneklerin günlük aldıkları besin miktarları ve kilodeğişimleri kayıt edildi.Kısa süreli bellek ve öğrenmenin test edilebilmesi için deney öncesinde, deneysonrasında ve alkol konsantrasyonunun artırıldığı günlerden önce T-labirent testiuygulandı. Deney sonunda sakrifikiye edilen sıçanların beyinlerinin serebellum,hipokampus, serebral korteks bölgelerinde, antioksidan enzimlerden SOD, CAT, GSH-Pxaktiviteleri ile TBARS ve Nitrat /Nitrit düzeyleri karşılaştırıldı.Grupların T-labirentteki değerleri bazal süre, sakınma 1 ve sakınma 2 süreleri açısındankarşılaştırıldığında; kontrol grubu ile propolis grubu arasında fark görülmezken (P>0,05),alkol grubunun T-labirent değerlerinin kontrol ve propolis grubuna kıyasla azaldığı fakatbu azalmanın sadece 11. günde yapılan testlerde istatistiksel olarak anlamlı olduğu(P<0,05), Propolis + alkol grubu değerleri alkol grubundan yüksek, kontrol ve propolisgruplarından düşük çıkmış olmakla birlikte sadece 11. ve 30. günlerde alınan kayıtlaristatistiksel olarak anlamlı bulundu (P<0,05).Propolis grubunun hipokampus ve korteks dokusundaki SOD ve GSH-Px enzimaktiviteleri kontrol gurubuna göre anlamlı düzeyde artış gösterdi (P<0,05). Bu daporpolisin antioksidan özelligi olduğunun bir göstergesi olarak kullanılabilir.Hipokampus, serebral korteks ve serebellum dokularındaki SOD, GSH-Px enzimaktiviteleri gruplar arasında karşılaştırıldığında; alkol grubu enzim aktivitesinin kontrolve propolis grubundaki enzim aktivitelerinden daha az olduğu, propolis + alkolgrubundaki enzim aktivitesinin ise alkol grubuna oranla arttığı gözlenmiştir. Fakatbunlarda sadce hipokampus ve serebral korteks dokusundaki enzim değişmeleriistatistiksel olarak anlamlı iken serebellum dokusundaki enzim değişimleri istatistikselolarak anlamlı bulunamamıştır.Sonuç olarak; propolisin kuvvetli bir anti oksidan özelliğe sahip olduğu, alkolün artankonsantrasyonlarda oksidatif strese bağlı olarak beyinde öğrenme merkezlerindehasarlara neden olduğu, propolisin içerdiği antioksidan özellikten dolayı alkolünoluşturduğu hasarları tersine çevirici etkiye sahip olduğu sonucuna varıldı.Anahtar Kelimeler: Alkol, Hipokampus, Propolis, T-labirent, Antioksidan Enzimler.