Öğretmenlerin afete hazırlık bilinç düzeyleri ile okullardaki afete hazırlık çalışmalarına yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi

Dünya'da ve ülkemizde en fazla can ve mal kayıplarının yaşandığı doğal afetler arasında depremler oluşturmaktadır. Doğal afetler sonrası ortaya çıkabilecek zararların en aza indirilmesi için bireyler hazırlıklı olmalıdır. Afetlere karşı hazırlık çalışmalarında afet eğitimlerinin önemi yadsınamaz. Yaşam boyu öğrenme yaklaşımı, afet eğitimi alanında kayda değer ve belirgin faydalar sunarken, bireylerin afet öncesi, anı ve sonrasında nasıl davranmaları gerektiğine dair daha derin bir bilinç geliştirmelerini ve kapsamlı bir eğitim almalarını mümkün kılar. Bu yaklaşım, sürekli öğrenmeyi teşvik eden oldukça kritik unsurlar barındırmakta ve afet eğitimini yaşam boyu süren dinamik ve evrimsel bir süreç haline dönüştürmektedir. Küçük yaşlardan başlayarak toplumun farklı kesimlerine afet farkındalık eğitimlerinin verilmesi önemlidir. Bu tür çalışmaların en iyi yapıldığı yerlerin başında okullar gelmektedir. Okullarda gelecek nesillerin afet farkındalığının düzeylerinin artırılmasında en önemli unsur öğretmenlerdir. Yapılan araştırmanın amacı, öğretmenlerin afet bilinç algı düzeyleri ile okullarda yapılan afet hazırlık çalışmalarına yönelik görüşlerinin belirlenmesidir. Bu çalışmada karma yöntem kullanılmış ve çalışmanın nicel bölümündeki çalışma evrenini Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Bartın İli Merkez İlçesi'nde 2023-2024 eğitim öğretim yılı resmi okullarda görev yapan 2104 kadrolu öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel bölümünde örneklem grubu resmi okullar da görev yapan 330 öğretmen, nitel bölümde ise çalışma grubu 20 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmaya katılım sağlayan öğretmenlerden elde edilen sayısal veriler sosyo-demografik özelliklerine göre istatistiksel analiz yapılarak sonuçlar başlık altında tablo olarak sunulmuştur. Çalışmanın nicel bölümünde elde edilen sonuçlara göre; öğretmenlerin afete hazırlık genel bilinç düzeylerinin, alt boyutta ise afete hazırlık için algılanan duyarlılık, algılanan ciddiyet, algılanan yararlar ve algılanan engeller boyutunda oldukça yüksek bilinç düzeyine sahip iken eyleme geçiriciler ve öz yeterlilikleri alt boyutlarında ise algı düzeylerinin daha düşük seviyede kaldığı sonucu elde edilmiştir. Araştırmanın nitel bölümünde elde edilen sonuçlara göre de okullardaki afet hazırlık çalışmalarına yönelik yapılan faaliyetlerin ve personel eğitimlerinin öğretmenler tarafından yetersiz bulunması, öğretmenlerin afet hazırlık kapsamında öz yeterlilikleri algı düzeyi ile örtüşmektedir. Araştırma ile elde edilen sonuçlar, toplumun eğitim lideri olan öğretmenlerin afet hazırlık bilinç düzeylerine yönelik kişisel gelişim gerektiren alanların belirlenmesi açısından literatüre katkı sunulması bakımından önemsenmektedir. Anahtar Kelimeler: Afet, afet bilinci, afete hazırlık, okul, öğretmen