Öğretmenlerin Milli Eğitim Bakanlığının ölçme ve değerlendirme alanında gerçekleştirdiği değişiklikler konusundaki görüşleri ve özyeterlik algıları

Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2023-2024 eğitim-öğretim yılı başında ölçme-değerlendirme alanında temel eğitimi ve ortaöğretimi kapsayan bir dizi değişiklik gerçekleştirildi. MEB tarafından her ne kadar merkezi olarak bu değişiklikler gerçekleştirilse de söz konusu değişiklikleri sahada uygulayan eğitimcilerin bu görüşleri benimseyip benimsemediği, farkındalık durumları ile değişiklik yapılan konularda özyeterlik algılarının tespit edilmesi gerekmektedir. Öğretmenlerin bu yeniliklere yönelik algı ve tutumlarının incelenmesi, hem eğitim politikalarının daha iyi anlaşılmasına ve eğitim politikalarına yön verilmesine hem de öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin desteklenmesine yönelik önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, öğretmenlerin MEB'in ölçme ve değerlendirme alanında gerçekleştirdiği değişiklikler konusundaki görüşlerini ve öz yeterlik algılarını incelemek, tespit edilen görüşler ile özyeterlik algılarında demografik (cinsiyet) ve mesleki değişkenlere (okul türü, eğitim seviyesi, mezun olduğu okul türü, branş, öğretmen-yönetici olma durumu) göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olup olmadığını test etmektir. Araştırma modeli olarak nicel araştırma yöntemlerinden tarama araştırması kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Sakarya ilinde görev yapan resmi ve özel okul öğretmenleri oluştururken, örneklemi 564 öğretmen ve idareciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı, araştırmacı tarafından geliştirilen ve dört kısımdan oluşan (gönüllülük formu, kişisel bilgi formu, görüş ve öz yeterlik anketi) anketten oluşmaktadır. Yapılan değişikliklerin kademelere göre değişmesi nedeniyle anketin dördüncü kısmında farklı sorularla özyeterlik araştırması yapılmıştır. Bu nedenle veri toplama aracında okul öncesi ve ilkokulda görev yapan eğitimciler için toplamda 38, ortaokul ve lisede görev yan eğitimciler için ise toplamda 45 madde bulunmaktadır. Veriler Microsoft Forms aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmış ve analiz edilmiştir. Analizlerde frekans ve yüzde değerleri ile Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Ayrıca, betimsel istatistikler için JASP 0.18.3 ve grafiksel gösterimler için Microsoft Excel programlarından faydalanılmıştır. Araştırmaya göre, eğitimcilerin yapılan değişiklikleri uygun bulma düzeyi orta düzeyde tespit edilirken yöneticilerin değişiklikleri öğretmenlere kıyasla daha uygun bulduğu görülmektedir. Katılımcıların değişiklikler arasında en çok "konu soru dağılım tablosunun belirlenirken öğretmenin sürece daha çok dahil olması gerektiği" görüşüne katılırken en az ise "sınav haftası uygulamasının derslerimin işlenmesine engel olduğunu düşünüyorum" maddesine katılmadığı görülmektedir. Araştırma sonucunda göre, Türkçe ve Türk dili ve edebiyatı (TDE) öğretmenleri, yabancı dil öğretmenlerine göre sınavların dört beceride yapılmasını daha düşük düzeyde uygun bulmaktadır. MEB tarafından gerçekleştirilen değişikliklere ilişkin görüşlerde tüm değişkenler için farklılaşmalar tespit edilmiştir. Araştırmanın ikinci kısmında hem okul öncesi ve ilkokullarda görev yapan eğitimcilerin, hem de ortaokul ve liselerde görev yapan eğitimcilerin özyeterlik algı düzeyleri oldukça yüksek saptanmıştır. Okul öncesi ve ilkokullarda görev yapan yöneticilerin, ortaokul ve liselerde görev yapan yöneticilere göre özyeterlik algı düzeyleri daha yüksek saptanırken bu durum öğretmenlerde tam tersi olarak ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlerin, okul öncesi ve ilkokullarda görev yapan öğretmenlere göre özyeterlik algı düzeyleri daha yüksek saptanmıştır. Tüm kademelerde yönetici algıları öğretmen algılarından yüksek çıkmıştır. Araştırmaya göre, eğitimcilerin değişikliklerde ele alınan konulardaki özyeterlik algı düzeylerinin, değişikliklere ilişkin katılım düzeylerine göre daha yüksek çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca eğitimcilerin değişikliklere ilişkin özyeterlik algı düzeylerinde öğretmen ve yönetici olma ile resmi ve özel okulda çalışma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Eğitimcilerin değişikliklere ilişkin özyeterlik algı düzeyleri cinsiyet, eğitim seviyesi ve mezun olunan fakülteye göre istatistiksel olarak farklılıklar tespit edilirken branşa göre okul öncesi ve ilkokullarda çalışan eğitimcilerde farklılık tespit edilememiş fakat ortaokul ve liselerde çalışan eğitimcilerde farklılıklar tespit edilmiştir. Bu tez, öğretmenlerin Milli Eğitim Bakanlığının ölçme ve değerlendirme alanında gerçekleştirdiği değişiklikler konusundaki görüşlerini belirlemeyi ve bu değişiklikler kapsamında ele alınan konularda özyeterliklerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu sayede, yapılan değişikliğe ilişkin olarak bu değişikliklerin uygulayıcısı olan öğretmenlerden görüşleri alınacak ve uygulamaya ilişkin geri bildirimde bulunulacaktır.