Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları ve bürokrasi

iiYÜKSEK LİSANS TEZ ÖZETİÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞLARIVE BÜROKRASİHasan Hakan DÖNDERSınıf Öğretmenliği Anabilim DalıAfyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler EnstitüsüEylül 2006Danışman: Yrd. Doç. Dr. M. Kemal KARAMANBu çalışmanın amacı, ilköğretim okulu öğretmenlerinin görüşlerine göre ilköğretimokullarında örgütsel vatandaşlık davranışlarına bürokrasinin etkisini incelemektir.Çalışmanın evreni 2005-2006 öğretim yılında Uşak ili merkezi, merkeze bağlı köylerive ilçe merkezlerinde bulunan beşten fazla öğretmenin çalıştığı 64 ilköğretim okulundaki1355 öğretmendir. Örneklem 26 okuldaki 538 öğretmenden oluşmuştur. Örneklemibelirlemede tabakalı örnekleme metodu kullanılmıştır. Her okuldaki belirlenen sayıdaöğretmen tesadüfi olarak seçilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçme araçları, Yücel (1999)'ingeliştirdiği ?bürokratikleşme anketi? ve yine Yücel' in geliştirdiği ?Örgütsel VatandaşlıkDavranışı? anketidir. Kullanılabilir olarak geri dönen anket sayısı 430' dur.Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma ve örgütsel vatandaşlık ilebürokrasi arasında ilişki olup olmadığını tespit etmek için korelasyon, bürokrasinin, örgütselvatandaşlık davranışını hangi oranda etkilediğini belirlemek için regresyon analizikullanılmıştır. Kıdem, cinsiyet ve branşa göre öğretmen görüşlerini karşılaştırmak için anovave t- testi uygulanmıştır.Araştırmada örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde bürokrasinin etkisinin olduğutespit edilmiştir. Ayrıca bürokrasi okul örgütsel vatandaşlık davranışının bütün boyutlarınıetkilemektedir. Okulun kuralcı bir tarz ile yönetilmesi okulun atmosferini olumsuz olaraketkilemektedir. Öğretmenlerin görüşlerine göre otoritenin hiyerarşik kullanımının artmasıilişkilerin resmileşmesine neden olmaktadır.Anahtar Kelimeler: Bürokrasi, Örgütsel Vatandaşlık, Eğitim, İlköğretim Okulu