Okul öncesi dönemdeki çocukların düşünme becerilerinin yaratıcı düşünme ve eleştirel düşünme kapsamında değerlendirilmesi

Bu araştırmada, okul öncesi dönemde bulunan çocukların yaratıcı ve eleştirel düşünme becerileri incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2024–2025 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde, Ankara ilinde yer alan üç farklı anaokulunda öğrenim gören 196 4-5 yaş çocuğu ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada 5-6 Yaş Çocukları İçin Eleştirel Düşünme Becerileri Testi (ÇEDT) ve Okul Öncesi Yaştaki Çocuklar İçin Bütünleşik Yaratıcılık Testi (BYT- Okul Öncesi) kullanılmıştır. Okul öncesi dönemdeki çocukların yaratıcı ve eleştirel düşünme becerileri arasındaki ilişkiye ait bulgular, çocukların her iki düşünme türünde de genel olarak orta düzeyde puanlar aldığını göstermiştir. Eleştirel düşünmenin alt boyutları arasında değerlendirme ve analiz alanlarında görece daha yüksek puanlar görülürken, yorumlama, çıkarım ve açıklama gibi alt boyutlarda daha sınırlı bir performans gözlemlenmiştir. Yaratıcı düşünmede ise dil alanında akıcılık öne çıkarken, hayal gücü ve orijinallik gibi özgünlükle ilişkili boyutlarda puanların daha düşük olduğu görülmüştür. Şekil alanındaki görevlerde ise yapılandırılmış unsurların çocuklar tarafından daha kolay tamamlandığı, özgün üretim gerektiren boyutlarda ise performansın sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Her iki ölçme aracının hem genel hem de alt boyut puanları arasında olumlu korelasyonlar elde edilmiştir. Bulgular, okul öncesi dönemde yaratıcı ve eleştirel düşünmenin birbirini besleyen doğası da göz önünde bulundurularak, erken çocukluk eğitiminde bu becerilerin birlikte ve sistemli olarak desteklenmesinin önemini ön plana çıkarmaktadır.