Orhan Gazi dönemi mimarisinde Sultan yapıları

"Orhan Gazi Dönemi Mimarisinde Sultan Yapıları" başlıklı tezde 1324-1362 tarihleri arasında 2. Osmanlı Sultanı olarak hüküm süren Orhan Gazi'nin kendisi adına yaptırdığı/yaptırılan mimari eserler konu edinilmiştir. 1322-1326 tarihinde Bursa, 1331 tarihinde İznik, 1337 tarihinde İzmit gibi Bizans hâkimiyetindeki önemli yerleri fethedilmiş ve 1350 tarihinde dönemin önemli beyliklerinden biri olan Karesi Beyliği ile girilen savaş sonucu Balıkesir, Manyas, Edincik ve Kapıdağı'nı alınarak Çanakkale'ye doğru sınırlar genişletilmiştir. 1352-1361 tarih aralığında ise Bizans'ın iç karışıklıklarından faydalanarak önce Çimpe Kalesi daha sonrasında ise Edirne Osmanlı hâkimiyetine alınmış ve beyliğin Rumeli'de yerleşmesi kesinleşmiştir. Söz konusu dönemde Orhan Gazi adına inşa edilen 53 adet yapı Bilecik, Bursa, Düzce, Kocaeli, Sakarya ve Zonguldak il sınırları içerisinde bulunmaktadır. Bahsi geçen alanlarda 37 adet cami, 3 adet hamam, 3 adet imaret, 4 adet medrese, 2 adet mektep, 1 adet 1 adet türbe, 1 adet çeşme ve 1 adet aşhane olmak üzere toplam 9 farklı yapı türü tespit edilmiştir. Bu yapılardan 7 tanesinin aslına uygun olarak tamamen yenilendiği, 14 tanesinin aslından bağımsız şekilde yenilendiği, 24 tanesinin günümüze ulaşamadığı, 2 tanesinin harabe halde olduğu, 7 tanesinin dönem özelliklerini büyük ölçüde taşıyarak günümüze ulaştığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda çalışma 1324-1362 tarihleri arasında Orhan Gazi adına inşa edilen yapılar olarak sınırlandırılmış ve bu amaca yönelik olarak yapılar ana hatları ile tanımlanarak, yerleşim yerlerine göre dağılımı, inşa edilen yapı türleri, mimari özellikleri, yapıların tarihlendirmesinde kullanılan kaynaklar ve yapıların dönem mimarisindeki yeri gibi unsurlar ele alınmıştır.