Erken tarihi dönemlerde Gagauzların menşei

Batı Göktürk İmparatorluğu'nun dağılması üzerine bünyesinde barındırdığı Türk kavimlerinin bağımsızlık ilanı ve göç hareketleri yeni bir kavimler göçü misali dünya tarihinin etnik ve sosyolojik başta olmak üzere birçok tabakasını derinden etkilemiştir. Bu göçler özellikle Karadeniz'in kuzeyi, Kuzey Kafkasya ve Balkan coğrafyalarında kalıcı izler bırakmakla beraber, yaratmış olduğu etkileri günümüze kadar süregelmiş bulunmaktadır. Menşei konusunda birçok teori bulunan Gagauz halkının kökenlerinin aydınlatılmasında bu göçlerin etkileri ve göçler harici faktörlere de değinilmiştir. Yazılı kaynaklara çok geç tarihlerde giren Gagauz halkının dili, tarihi ve Gagauz ismi hakkında çalışmalar yapan ilim insanlarının teori ve görüşlerinden istifade edilmiş, yerli yabancı kaynak araştırmaları yapılmış ve bölge insanını daha yakından tahlil edilebilmesi için bir dönem aralarında gözlemler yapılmıştır.