Orta anadolu bölgesinde yetiştirilen bazı ekmeklik buğday genotiplerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışmada kamu ve özel sektöre ait bazı buğday çeşitlerinin verim ve kalite özellikleri incelenmiştir. Tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak, Eskişehir ili, Çifteler ilçesi Yıldızören Mahallesi Nbc Tarım araştırma tarlasında, 2020-2021 sezonunda kurulan denemede 23 çeşit kullanılmıştır. Denemede Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından tescil edilen Karaduman, Ramisbey, Atay-85, Yunus çeşitleri; Ankara Tarla Bitlileri Merkez Araştırma Enstitüsü tarafından tescil edilen Ayten Abla, Çavuş, Demirhan çeşitleri; Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen Ahmetağa, Selçuklu, Tuğra, Yavuz çeşitleri; Edirne Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen Abide, Albaşak, Anafarta, Damla, Eylül, Gelibolu, Yüksel çeşitleri ve Eskişehir Nbc Tarım Tarafından geliştirilen Çağdaş, Ezgi, Mesutözen çeşitleri kullanılmıştır. Çalışmada çeşitlere ait bitki boyu, başak boyu, başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başak ağırlığı, başaklanma süresi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, tane verimi, protein oranı, gluten miktarı, hasat indeksi, sertlik, nişasta, rutubet, zeleny sedimantasyon değerleri incelenmiştir. Araştırmada kullanılan çeşitlerin bitki boyu 66,2-96,3 cm arasında, başak boyu 6,5- 8,9 cm arasında, başakçık sayısı 10,9-15,5 adet arasında, başakta tane sayısı 20,2-33,6 adet, başak ağırlığı 0,8-1,8 g arasında, başaklanma süresi 188,6-201 gün arasında, bin dane ağırlığı 29,3-40,4 g arasında, hektolitre ağırlığı 74,7-81,5 kg/hl tane verimi 361-562,3 kg/da arasında, protein oranı % 10,5-12,8 arasında, gluten miktarı % 20,8-27,3 arasında, hasat indeksi % 25,7-33,3 arasında sertlik 27,3-66,4 arasında, zeleny sedimantasyon değeri 25,8- 39,34 ml arasında tespit edilmiştir. Denemede en yüksek tane verimini 562,33 kg/ da ile Çağdaş çeşidinden elde edilmiş olup, bunu sırasıyla 521,73 kg/da ile Ayten Abla, 506,33 kg/da ile Anafarta çeşidi takip etmiştir. Çevre şartlarının genotiplerin verim ve kalite özelliklerine olan etkisi dikkate alınarak seçim yapılması gerektiğinden kalite özelliklerinin yanında verimde makul seviyede olan Mesutözen ve Çavuş çeşitleri ön plana çıkmış olup Eskişehir bölgesi için uyum gösteren çeşitler olmuştur.