Orta Çağ Hristiyan ve Türk-İslam toplumlarında kölelik

Bu tez çalışması, insanlık tarihi boyunca farklı medeniyetlerde, dinlerde ve kültürel yapılarda yer bulan kölelik kurumunu tarihsel, sosyolojik, hukuki ve dini açılardan ele almaktadır. Köleliğin ilk örneklerinden başlayarak Mezopotamya, Antik Mısır, Asya toplumları, Antik Yunan ve Roma medeniyetleri gibi çeşitli uygarlıklardaki uygulamaları incelenmiş; köleliğin ekonomik, sosyal ve siyasi sistemler üzerindeki etkisi çok yönlü bir biçimde analiz edilmiştir. Ayrıca semavî dinlerin (Yahudilik, Hristiyanlık ve İslamiyet) kölelik konusundaki yaklaşımları mukayeseli olarak değerlendirilmiş, kutsal metinler ve dinî uygulamalar üzerinden kölelik anlayışının zaman içerisindeki dönüşümü ortaya konulmuştur. Orta çağ Hristiyan toplumlarında ve Roma hukuk sisteminde kölelerin statüsü, kullanım alanları, hakları ve maruz kaldıkları ihlaller detaylandırılmış; kadın ve çocuk kölelerin karşılaştığı cinsiyet temelli sömürüye özel bir vurgu yapılmıştır. Köle ticareti, pazarları ve hukuki düzenlemelerle birlikte köle ayaklanmaları da sosyo-politik bağlamda değerlendirilmiştir. İslam öncesi ve sonrası Türk topluluklarında köleliğin yapısı, Gulam sistemi ve köle azadı uygulamaları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, kölelik kurumunu yalnızca tarihsel bir olgu olarak değil; aynı zamanda insan hakları, özgürlük ve adalet gibi kavramlar ışığında sorgulamak ve modern dünyadaki etkilerine dair farkındalık oluşturmaktır. Tez, çok katmanlı yapısı sayesinde köleliğe ilişkin kapsamlı bir literatür sunmakta ve disiplinler arası bir perspektif geliştirmektedir.