Orta Karadeniz Bölgesi buğday ekim alanlarında sorun olan yabani hardal (Sinapis arvensis L.)' ın herbisitlere dayanıklılık durumunun belirlenmesi ve çimlenme biyolojisinin araştırılması

Ülkemiz buğday ekim alanlarında yabancı ot sorunun çözümünde yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biri kimyasal mücadeledir. Buğday üretim alanlarında yabancı ot mücadelesinde giderek yoğun olarak kullanılan herbisitlerin sağladıkları yararların yanında birçok soruna da neden olduğu bilinmektedir. Kullanılan herbisitin hedef yabancı ot populasyonunu kontrol etme kabiliyetinin azalması veya ortadan kalkması olarak tanımlanan herbisit dayanıklılığı sorunların başında gelmektedir. Orta Karadeniz Bölgesinde gerek ekiliş alanı gerekse üretim alanı bakımından Samsun, Amasya ve Çorum illeri bölgede buğday tarımının yoğun yapıldığı illerdir. Buğday üretim alanlarında karşılaşılan yabancı otlar içerisinde yabani hardal (Sinapis arvensis L.) önemli ve yaygındır. Bu çalışma ile Samsun, Amasya ve Çorum illerinden toplanan 139 S. arvensis populasyonlarında mücadelesinde yoğun olarak kullanılan 2,4-D+dicamba ve 2,4-D+florasulam aktif maddeli herbisitlere karşı dayanıklılık durumu ve dayanıklı/duyarlı olduğu tespit edilen populasyonların çimlenme biyolojisi çalışmaları araştırılmıştır. Toplanan yabani hardal populasyonları sera koşullarında 2,4-D+dicamba ve 2,4-D+florasulam 2N (doz) tarama testine tabi tutulmuş ve dayanıklılık şüphesi belirlenen populasyonlarından sera koşullarında F2 dölleri elde edilmiştir. Elde edilen F2 populasyonları ile doz-etki denemeleri yürütülmüştür. 2,4-D+dicamba aktif maddeli herbisite toplamda 9 populasyon, 2,4-D+florasulam aktif maddeli herbisite 16 populasyonun dayanıklı olduğu tespit edilmiştir. Çimlenme biyolojisi çalışmalarında S. arvensis' in farklı sıcaklık, pH ve tuz konsantrasyonlarında çimlenme oranları (%) açısından iller arasında farklılıklar olduğu tespit edilirken, dayanıklı ve duyarlı populasyonlar arasında herhangi bir fark olmadığı bulunmuştur.