Orta Kızılırmak vadisinden toplanan yerel kuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerine ait karakterler arası kanonik korelasyonun belirlenmesi

Bu çalışma, Kırşehir ekolojik koşullarında Orta Kızılırmak Vadisi'nden toplanan yerel kuru fasulye genotiplerinde verime etki eden bazı agronomik karakterleri ve bu karakterler arasındaki ilişkinin belirlenmesi için yapılmıştır. Orta Kızılırmak Vadisi içinde yer alan 8 farklı ilden toplanmış 246 adet genotip kullanılarak Augmented deneme deseninde ekimi yapılarak yürütülmüştür. İncelenen özellikler; bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı ve baklada tane sayısı 1. değişken set olarak alınırken, yüz tane ağırlığı, bitki başına verim, bakla ağırlığı ve bakla uzunluğu ise 2. değişken set olarak alınmıştır. Böylece oluşturulan iki set arasındaki kanonik korelasyonlar yapılmıştır. Çalışma sonucunda incelenen yerel kuru fasulye genotiplerinin; bitki boyunun 31,6-193,2 cm, ilk bakla yüksekliğinin 5,4-82,2 cm, bitkide bakla sayısının 5-87 adet, baklada tane sayısının 1- 6 adet, yüz tane ağırlığının 18,3-53,6 g, bitki başına verimin 3,0-96,8 g, bakla ağırlığının 0,7-3,5 g, bakla uzunluğunun 3,1-12,3 cm değerlerine sahip oldukları görülmüştür. Sonuç olarak; pearson korelasyon analizine göre en fazla bitkide tane sayısı ile yüz tane ağırlığı arasında (-0,31**) çok önemli negatif ilişki, bitkide bakla sayısı ile bitki başına verim arasında (0,81**) çok önemli pozitif ilişki tespit edilmiştir. Kanonik korelasyon analizine göre bitki boyunun bağımsız değişkenlerin içindeki payının %31,6, yüz tane ağırlığının bağımlı değişkenler içindeki payının ise %26,4 oranında olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kuru fasulye, agronomik, kanonik korelasyon, kanonik yükler