Örtük programıın eğitimde yeri ve önemi

Bu çalışma eğitimde örtük program konusunu farklı açılardan incelemeyi amaçlamaktadır. Örtük program, adından da anlaşılacağı üzere, okullarda açık, yazılı bir biçimde uygulanan bir program değildir. Örtük program uygulamaları içine, öğretmen ve öğrencinin okula adımlarını attıkları andan itibaren yaşadıkları yazılı olmayan her şey girmektedir. Bu yüzden konunun kapsamı oldukça geniştir.Örtük program konusunu makro düzeyde inceleyen akımlar, daha çok sistemin öğrenciyi sosyalleştirmesi (İşlevciler) ya da kapitalist düzenin yeniden üretilmesi (Çatışmacılar) üzerinde dururlar. Araştırmada bu makro düşüncelerin yanında, yeni bir akım olarak ortaya çıkan okuldaki günlük yaşamı inceleyen mikro çalışmalara da (Direnişçiler) yer verilecektir. Öğrencinin oturuşundan, okulun yemek saatlerine, dini törenlere, mezuniyet töreni geleneklerine kadar her şey bu günlük yaşamın içine girmektedir. Buna göre örtük program araştırmasında konuya hem tepeden (makro yaklaşımlar) hem de içerden (mikro araştırmalar) bakma şansımız olacaktır. Bu bakışta, örtük programın öğrencinin yaşamına etkisi araştırma sorularımızdan en önemlisini teşkil etmektedir.Bu akımların yanı sıra, örtük program uygulamalarının, cinsiyet, etnik-köken, resmi bilgi, fiziki çevre ve öğretmenlere etkisi makro ve mikro düzeyde incelenecek diğer araştırma konularıdır. Araştırmada, eğitimin örtük program yoluyla öğrenciyi sadece sosyalleştirmediği, aynı zamanda hâkim kültür ve ideolojileri öğrenciye aktardığı ve bu yüzden de okulların karşıt ideolojilerin çatıştığı bir alan olduğunu düşünen günümüzün en çok alkış alan görüşlerine yer verilecektir. Bu çatışmalardan ya da hâkim kültürün örtük program üzerindeki hâkimiyetinden kurtulmak için önerilen çözümlere de değinilecektir. Araştırmada, tüm yaklaşımlar okuyucuya tanıtılmak istenirken, günümüzde alana hâkim olan görüşlere daha fazla yer verilmiştir. Yine araştırma, geniş bir yabancı literatür taraması üzerine oturtulmuş olup, uzun süren okumalar sonunda, zaman yetersizliği nedeniyle okunamamış yine geniş bir literatür varlığını sürdürmektedir. Bu hazine Türkçemize kazandırılmayı beklemektedir.Araştırma sonunda ulaşılmak istenen noktada, okulda yazılı olmayan, elle tutulup gözle görülmeyen bir programın varlığına tanık olan bireylerin, bundan sonra yapacakları eylemlerde daha bilinçli hareket etme, eğitim sisteminde sorunların nelerden kaynaklandığını anlama ve yüzeysel değil, gerçek çözüm önerileri getirme bilincine erişmesi amaçlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Örtük Program, Eğitim ve İdeoloji, Eğitim ve Hakim Sınıf.