Oyun, spor ve fiziki etkinlikler derslerine katılan engelli öğrencilerin sosyal becerileri ve sosyal davranışlarının akran reddi açısından öğretmen görüşlerine göre incelenmesi

Bu araştırma oyun, spor ve fiziki etkinlikler derslerine katılan engelli öğrencilerin akran reddi ile sosyal becerileri ve sosyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada engelli öğrencilerin akran reddine maruz kalıp kalmadıkları hakkındaki bilgilere ulaşmak için öğrencilerin öğretmenlerine iki adet ölçek uygulanmıştır. Araştırmaya, 1. 2. ve 3. kademe özel eğitim okullarında çalışan ve oyun, spor ve fiziki etkinlikler derslerinden sorumlu 63 beden eğitimi öğretmeni ve 253 özel eğitim öğretmeni olmak üzere toplam 316 öğretmen dahil edilmiştir. Araştırma betimsel ve ilişkisel tarama modelinde bir araştırma olarak kurgulanmıştır. Araştırma kapsamında "Causes of Peer Rejection Scale (Akran Reddetme Nedenleri Ölçeği)" ölçeğinin Türkçe 'ye uyarlama çalışması yapılmış ve "Oyun, Spor ve Fiziki Etkinlikler Dersi Akran Reddetme Ölçeği Öğretmen Formu" adıyla literatüre kazandırılmıştır. Güvenirlik ve geçerlilik çalışması yapılan "Oyun, Spor ve Fiziki Etkinlikler Dersi Akran Reddetme Ölçeği Öğretmen Formu" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Ayrıca Okul Sosyal Davranış Ölçeği de araştırmada veri toplamak için kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı, verilerin normallik dağılımı için Kolmogorov-Smirnov testi, ikili karşılaştırmalarda Mann-Withney U testi, çoklu karşılaştırmalarda ise Kruskal Wallis-H testi kullanılmıştır. Araştırmada, engelli öğrencilerin sahip olduğu sosyal beceriler ve sosyal davranışlar nedeniyle akranları tarafından akran reddine maruz kalıp kalmadıkları araştırılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin yaşı, cinsiyeti, branşı, öğrenci sayısı, yaşadığı şehir, hizmet yılı vb. değişkenler ile öğrencilerin akran reddi ilişkisi de incelenmiştir. Bahsedilen bu değişkenlerin tamamında anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Araştırmada akranlarına göre daha düşük seviyede sosyal beceriye sahip ve daha fazla olumsuz sosyal davranışa sahip engelli öğrencilerin akranları tarafından daha fazla akran reddine maruz kaldığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Engelli Öğrenciler, Oyun-Spor ve Fiziki Etkinlikler, Akran Reddi, Sosyal Beceri ve Sosyal Davranış, Öğretmen Görüşleri.