Petrol ve doğalgaz boru hatları için üretilen boruların tozaltı ve spiral kaynak yöntemiyle kaynaklanabilirliği ve mekanik özelliklerinin incelenmesi

PETROL VE DOĞALGAZ BORU HATLARI İÇİN ÜRETİLENBORULARIN TOZALTI VE SPİRAL KAYNAK YÖNTEMİYLEKAYNAKLANABİLİRLİĞİ VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİNİNCELENMESİ(Yüksek Lisans Tezi)Hakan ADAGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEkim 2006ÖZETTozaltı kaynak yöntemiyle üretilen spiral dikişli çelik borular, petrol vedoğalgaz iletim hatlarında oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancaközellikle yüksek işletme basınçları altında, petrol ve doğalgaz hat borularınınperformansına yönelik kalite istemleri her geçen gün daha da artmaktadır.Kullanılan çelik malzemenin türü, malzeme kalınlığı, kaynak metalininkimyasal bileşimi ve mekanik özellikleri, kaynak telinin ve tozunun türü, ilavekaynak metali miktarı, kaynak hızı ve kaynak parametreleri petrol ve doğalgazhat borularının performansını etkileyen önemi faktörlerdir. Sayılan bufaktörlerin tümü kaynak tasarım çalışmasının önemini vurgulamaktadır.Bu çalışmada, öncelikle tozaltı kaynak yöntemiyle spiral dikişli boru üretimiiçin oldukça kapsamlı bir literatür çalışması yapılmıştır. Deneysel çalışmalardatozaltı kaynağı ile spiral dikişli olarak farklı malzemelerden petrol ve doğalgazboru hatları için üretilen boruların mekanik performansının incelenerekkaynaklı birleştirmenin mikroyapı ve mekanik özelliklere olan etkilerininaraştırılması ve kullanılan malzemelerin birbiriyle mukayesesi amaçlanmıştır.Deneysel çalışmalarda, API 5L standardında X65, X52, X70, X60 doğalgazboruları ve farklı ebatlarda X65 petrol borularına kaynaklı birleştirmeişlemleri uygulanmış ve bu birleştirmelere kimyasal analiz, sertlik, çekme,çentik - darbe, eğme testleri uygulanmıştır. Ayrıca, kaynaklı birleştirmelerinmakro ve mikro fotoğrafları çekilerek incelenmiştir. Yapılan deneylersonucunda, kullanılan malzemeler içerisinde en verimli mekanik test sonuçlarıX70 malzemeden imal edilen doğalgaz borusunda elde edilmiştir.Bilim Kodu : 710.3.019Anahtar Kelimeler : Tozaltı ark kaynağıSayfa Adedi : 157Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Cemil ÇETİNKAYA