La physique de Leibniz du Conatus à la force

Leibniz'i kuvvetin bilimi olarak dinamigi kurmaya götüren süreci ele aldıgımız çalısmamız, onun kuvvet kavramını kullanmaya baslamadan önceki ve sonraki fizik görüslerine ayrılan iki bölümden olusuyor. Birinci bölüm Leibniz'in ilkgençlik yıllarından, 1676'da neden-etki esitligi ilkesini kesfine kadar olan dönemi ele almaktadır. Bu dönemde iki farklı fizik görüsüne rastlarız. ilkinde genç Leibniz, cisimde aktif ilkeler olarak tözsel formları tamamen reddederek, cismin dogasını uzam ve girilmezlikten ibaret görür ve evrenin tek etkin ve ereksel nedeni olarak Tanrı'yı kabul eder. 1671 yılında ortaya koydugu soyut ve somut hareket kuramlarına dayanan ikinci fizik görüsünde ise, cisim kendi hareketinin kaynagı olarak kendi aksiyon ilkesine kendisinde sahiptir. Bu nedenle Leibniz artık, cismin dogasının uzamdan ziyade harekete dayandıgını ileri sürecektir. Üstelik cisim, kendi aksiyon ilkesine kendisinde sahip oldugu için, Tanrı'nın evrene sürekli müdahale etmesine de gerek kalmamıstır. Çalısmamızın ikinci bölümünde ise, Leibniz'in 1676 yılında neden-etki esitligi ilkesini kesfiyle beraber felsefesine giren kuvvet kavramını ve bu kavrama baglı olarak onu, cisimde aktif ilkeler olarak tözsel formların bulundugunu kabul etmeye götüren süreci ele alıyoruz. Anahtar kelimeler : Hareket, Kuvvet, Hareket Miktarı, Conatus, Mens, Tözsel Form