Polat-Beğre (Doğanşehir) çevresindeki mağmatik kayaçların petrögrafik ve petrolojik özellikleri

öz Doktora Tezi POLAT-BE?RE (DO?ANŞEHİR) ÇEVRESİNDEKİ MAGMATİK KAYAÇLARTN PETROGRAFİK VE PETROLOJİK ÖZELLİKLERİ Ayten ÖN AL Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı 1995, Sayfa: 159 İnceleme alam, Doğu Toros kuşağında Malatya İli Doğanşehir ilçesinin batısında yer almaktadır. Bu alanda yaşlıdan gence doğru Permo-Triyas yaşlı Malatya Metamorfitleri, Üst Kretase yaşlı Berit Grubu kayaçlan, Üst Kretase (?) yaşlı Polat- Beğre Granitoyidi, Orta Eosen yaşlı Maden Karmaşığı ve Plio-Kuvaterner yaşlı Beylerderesi Formasyonu yüzeylenmektedir. Magmatik kayaçlar ile hem tektonik hem de intrüzif dokunak oluşturan Malatya metamorfitleri çeşitli şistler, mermer, rekristalize kireçtaşı ve dolomitlerden, Berit grubu kayaçlar metapelit, peridotit, amfîbolit ve migmatitden oluşmuştur. Maden karmaşığı spilitik bazik volkanitler, çamurtaşı, mikritik kireçtaşı, nümmiütü kireçtaşı, andezit, diyabaz dayklanndan oluşur ve az miktarda merraer'-blâldaftijçerir. Beylerderesi formasyonu ise çakıltaşı ile temsil edilmektedir.IV Bu çalışmanın amacını oluşturan; petrografik, petrolojik ve jeokimyasal özellikleri incelenen magmatik kayaçlar geniş bir alanda yüzeylenmektedir. İlk defa bu çalışma ile Polat-Beğre Granitoyidi olarak isimlendirilmiş ve detaylı incelenmiştir. Polat-Beğre granitoyidi diyorit, kuvarsdiyorit, tonalit ve granodiyorit gibi derinlik; mikrodiyorit, tonalit-diyoritporfirler gibi yanderinlik ve aplit, andezit ve lamprofir dayklan ile temsil edilmektedir. Derinlik kayaçlar içerisinde mafik mikrogranüler magmatik anklavlara (MME) sıklıkla rastlanmaktadır. Polat-Beğre granitoyidinin Malatya metamorfitleriyle intrüzif dokunağında skarn mineralleri de izlenmektedir. Polat-Beğre granitoyidinin jeokimyasal analiz sonuçlan ana ve iz element ayrım diyagramlarına taşınmış olup, bu diyagramlar magma tipinin orta ve düşük K'lu- kalkalkalen, tektonik ortamının ise dalma ile ilişkili volkanik yay granitoyidi ile uyumlu (Şili örneği benzeri) olduğunu göstermektedir, örneklerin düşük TİO2 konsantrasyonları da (genellikle < %1) diğer yayla ilişkili kayaçlarınkiyle uygundur. Analiz edilen örneklerin çoğunluğu plajiyoklaz+biyotit+hornblend alanında yeralmaktadır. Bu durum Polat-Beğre granitoyidinin daima biyotit+hornblend içermesiyle de uyumludur. Çalışma alanında batolidin yüzeylenen kısmı azdır. Ana magmatik evrenin ürünleri plajiyoklaz fraksiyonlaşmasının baskın olduğu diyorit grubu kayaçlar ve diyorit grubu kayaçlar kesen, biyotit fraksiyonlaşmasının baskın olduğu tonalit grubu kayaçlardır. Diyorit-tonalitporfirler ve andezit dayklan yanderinlik kayaçlar olup son evrenin ürünleri aplit ve lamprofir dayklandır. ANAHTAR KELİMELER: Doğu Toros Kuşağı, Malatya, Polat-Beğre granitoyidi, diyorit grubu, tonalit grubu, porfirler, dayklar, anklav, kalkalkalen, volkanik yay.