Popüler kültür ve mahremiyetin dönüşümü muhafazakarlığın görünürlük arzusu (Aysha Dergisi örneği)

Kültür, sosyal bilimler perspektifinden sahip olunan yaşam biçimi olarak tanımlanmaktadır. Kültürün insana bakan yönü onun eğitimi, kültürel kodlarla donatılması ve kültürel işaretleri okuma yeteneği yüklenmesini kapsamaktadır. Sosyoloji disiplini açısından kültür; belli bir topluma özgü olup sosyal sınıfları gerektirmekte ve inanç olgusu ile çok sıkı bir ilişki içinde bulunmaktadır. Aydınlanma ve modernite, kültür olgusunu seküler bir zemine çekerek onu dini bağlarından koparmış, gündelik hayatın işleyişi içinde endüstriyel bir ürüne dönüştürmüştür. II. Dünya Savaşı sonrası süreçte ABD tarafından kapitalizme eklemlenerek haz ve kar aracı olarak biçimlendirilen popüler kültür, tüketim ve gösteri toplumlarının oluşmasını sağlamıştır. Türkiye'de seküler kesim 1950'li yıllarla birlikte popüler kültür takipçisi olmuş ve ABD yaşam tarzını taklit etmeye yönelmiştir. H-R-M kökünden Arapça bir ifade olan mahrem kavramı gizli ve saygın anlamlarına gelmektedir. Mahremiyet olgusu dini alanda insanın uyması gereken ilahi sınırları işaret ederken, tarihin ilk ve tek dindışı medeniyeti olan Batı Avrupa Medeniyeti ile birlikte ilahi sözleşmeden koparılarak sosyal sözleşme çerçevesinde insanın sahip olduğu haklar olarak seküler bir zeminde yeni bir tanıma kavuşturulmuştur. Dini zeminde gizlilikte ifadesini bulan mahremiyet olgusu, seküler zeminde popüler kültür ile birleşerek gösteriye konumlanmıştır. 1980 sonrası süreçte muhafazakâr kesim siyasi ve iktisadi alanda güçlenme ile birlikte popüler kültüre yanaşmaya başlamış ve adım adım önce tesettür markaları, ardından tesettür modası ve defileleri, en son 2010'lu yılların ilk dönemi ile birlikte tesettür moda dergileri piyasaya sürülmüştür. Araştırma, mahremiyetin saygınlığını gizlilikten gösterişe dönüştüren sosyolojik ilişkilerin taşıdıkları anlamlara ulaşmayı amaçlamıştır. Nitel araştırma tekniklerinden doküman inceleme yönteminin kullanıldığı çalışmada örneklem olarak tesettür modası alanında yayın yapan Aysha Dergisi'nin 2013-2023 yılları arası yayınları seçilmiştir. Araştırma sonucunda; muhafazakâr toplumun kendi norm sistemini ayakta tutmayı başaramadığı, alternatif bir modernite oluşturmak yerine seküler dünyadan meşruiyet aramaya yöneldiği, seküler modernite ile dini alanı postmodern yaklaşım ve popüler kültür üzerinden bir araya getirmeye çalıştığı tespit edilmiştir.