Preadölesan Dönemde Çocuğu Olan Annelerin Endokrin Bozucular Hakkında Bilgi Düzeyleri ile Endokrin Bozuculara Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi

Bu araştırma, preadölesan dönemde çocuğu olan annelerin endokrin bozucular hakkındaki bilgi düzeyleri ile endokrin bozuculara (EB) yönelik tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapıldı. Çalışma evrenini Ktev Şehit Hasan Cafer İlkokulu, Lapta İlkokulu ve Mustafa Çağatay İlkokulu 3. ve 4. Sınıflarında öğrenim gören 434 öğrencinin anneleri, örneklemini ise 241 anne oluşturdu. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Endokrin Bozucular Bilgi Formu, Endokrin Bozuculardan Korunma Davranışları Formu ve Endokrin Bozucular Tutum Ölçeği (EBTÖ) kullanılarak online (çevrim içi) toplandı. Katılımcıların çoğunluğunun 39 yaş ve altı (%56), lise mezunu (%41,5), evli (%86,7), şehirde yaşayan (%65,6), işçi olarak çalışan (%47,3), gelirini giderine eşit algılayan (%62,2) ve iki çocuğu bulunan kadınlar oluşturmaktaydı. Eşlerinin ise %29,9’u lise mezunu olup %81,7’si tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktaydı. Annelerin Endokrin Bozucular Bilgi Formunda bilgiye ait sorulara verdikleri cevapların puan ortalaması 5,22±3,76 (min:0 max:13), Endokrin Bozuculardan Korunma Davranışları Formu sorularına verdikleri cevapların puan ortalaması 2,85±1,61 (min:0 max:6) ve EBTÖ geneli puan ortalaması 83,71±9,84 idi. EBTÖ genel toplam ve alt boyut puanları ile annelerin kendilerini ve çocuklarını EB’lerden korumaya harcadıkları çabaya verdikleri puanlar arasında değişen düzeylerde anlamlı doğrusal ilişkilerin bulunmaktaydı (p<0.05). Annelerin EB’ler hakkındaki bilgi puanlarını etkileyen faktörler ekonomik durum ve eğitim düzeyiydi. Buna karşılık endokrin bozuculardan korunma davranışlarını etkileyen faktörler kendilerinin ve eşlerinin mesleği idi (p<0.05). Bu çalışmada elde edilen bulgulara göre, annelerin EB’ler hakkında tutumları iyi düzeyde buna karşılık bilgi düzeyi ve korunma davranışları orta düzeydeydi. Annelerin EB’ler hakkındaki bilgi ve davranışlarını etkileyen faktörler ise ekonomik durum, eğitim düzeyi ayrıca hem kendisinin hemde eşinin mesleği idi (p<0.05). Çalışma sonuçları doğrultusunda annelerin endokrin bozucu maddeler hakkında bilgi, tutum ve davranışlarını etkileyen faktörler göz önüne alınarak, EB’lerden korunma davranışı geliştirecek eğitimlerin planlanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Preadölesan, Anneler, Endokrin Bozucular, Bilgi, Tutum