Prediyaliz kronik böbrek hastalarında sarkopeni sıklığı ve ilişkili faktörler

Giriş ve Amaç: Sarkopeni yaşlanma ile ortaya çıkan istenmeyen kas kitlesi kaybı olarak tanımlanmaktadır. Böbrek yetmezliği gibi akut ve kronik hastalık durumlarında da ortaya çıkabilmektedir. Çalışmamızda prediyaliz kronik böbrek hastalarında herhangi bir nedenle çekilmiş abdomen tomografi tetkikleri retrospektif olarak incelenerek psoas kası ölçümüyle sarkopeni saptanması hedeflenmiştir. Sarkopenik hastaların klinik ve laboratuvar parametreleriyle ilişkisinin incelenmesi planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmamızda 01.01.2010 ile 31.12.2021 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Nefroloji Kliniğince takipli KBH hastalarının verileri retrospektif olarak taranmıştır. Bu hastaların demografik özellikleri, komorbit hastalıkları, takipleri sırasında bakılan kan tetkiki geriye yönelik taranarak kaydedilmiştir. Hastaların Abdomen BT kesitlerinde Lomber 4 düzeyindeki psoas kasının Hounsfield Unit hesaplaması yapılarak ortalama (HUAC) hesaplanmıştır. Bulgular: Çalışmamıza 36'sı kadın (%49.3) ve 37'si erkek (%50.7) toplamda 73 hasta dahil edildi. Hastaların yaşları 24 ve 64 arasında olup ortalaması 49.6±10,58 idi. HUAC değerlerinin kadın ve erkek olarak ayrı ayrı çeyreklik dilimlere ayrılarak ilk çeyrek ortalaması (%25 persentil) hesaplanarak sarkopeni sınırı olarak belirlendi. Bu değer kadınlarda değeri 12.12, erkeklerde ise 13.51 olarak hesaplandı. Sarkopenik hastaların yaş ortalaması, üre, kreatinin, glukoz, parathormon, ferritin değerleri ve kronik böbrek hastalıklı süresi sarkopenik olmayanlara göre daha yüksek bulundu. Diyabetik ve KAH'lı hastalarda sarkopeni varlığı arasında istatistiksel olarak ilişki saptandı. Hipertansif ve glomerulonefritli hastalarda ise sarkopeni varlığı istatistiksel olarak ilişki saptanmadı. Glomerüler filtrasyon hızı çoğunlukla 60 ml/dk altında olan hastalarda sarkopeni daha yüksek saptandı. Sarkopenik hastaların olmayanlara göre kronik böbrek hastalığının sürecinde daha yüksek oranda diyalize girdiği saptandı. Sarkopenik olan hastalarda sağkalım süresi olmayanlara göre 24 ay daha kısa olup mortalite daha yüksek saptandı. Sonuç: Sarkopeni saptanan hastalarda mortalitenin daha yüksek oluşu, diyalize gidişin sarkopenik olmayanlara göre daha fazla olması nedeniyle sarkopeni teşhisi ve tedavisi önemlidir. GFH 60 ml/dk altında olan ileri yaştaki hastalar sarkopeni açısından tetkik edilmelidir. Bu hastalarda metabolik asidozun engellenmesi, eşlik eden komorbiditelerin kontrol altında tutulması ayrıca sarkopeninin tedavisi için beslenmeye dikkat edilmesi ve fiziksel egzersizlerinin arttırılması önemlidir. HUAC yöntemi ile sarkopeni teşhisi, tanıda kullanılan diğer araçlar gibi sarkopeniyi tahmin etmede olumlu sonuçlar vermiştir. Hasta popülasyonunun artmasının, cinsiyete ve hastalığa özgü standart HUAC alt kesim değerinin belirlenmesi açısından faydalı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sarkopeni, Kronik Böbrek Hastalığı, HUAC, Bilgisayarlı Tomografi