Psödoeksfoliasyon ve kuru gözün ön ve arka segment bulgularına olan etkisinin değerlendirilmesi

Ferişte ARAS KALAY, Psödoeksfoliasyon ve Kuru Gözün Ön ve Arka Segment Bulgularına Olan Etkisinin Değerlendirilmesi. Uzmanlık Tezi, Bolu, 2020 Psödoeksfoliasyon sendromu (PES); klinikte gözün ön ve arka segmentini tutan, lens ve iris ön yüzü ile ön kamara açısı (ÖKA), kornea endoteli ve vitreus ön yüzünde kepek benzeri materyalin görülmesi ile tanısı klinik olarak konabilen bir hastalıktır. Bu materyal non-pigmente siliyer epitel hücreleri, iris pigment epitel hücreleri, preekvatoryal lens epitel hücreleri, damar endoteli, trabeküler ağ ve düz kas hücrelerinde üretilir. Daha çok ileri yaş popülasyonda görülür ve ırklara göre farklılık gösterir. Psödoeksfoliasyon sendromu, göz içi basıncı (GİB) artışı ve glokom, zonüler dehisans, fakodonezis, lens subluksasyonu, katarakt cerrahisi sırasında kapsüler rüptür veya vitreus kaybı, kan-aköz bariyer disfonksiyonu, korneal endotel dekompansasyonu, iris kaynaklı hemoraji, postoperatif enflamasyon ve erken sekonder katarakt gibi komplikasyonlara yol açabilir. Preoküler gözyaşı film tabakası (GFT) oküler yüzeyi koruyan ve destekleyen, çözülebilir antimikrobiyal proteinler ve büyüme faktörleri içeren hidrate mukus jelidir. Kuru göz (KG) ise gözyaşı miktarındaki yetersizliğe veya gözyaşının aşırı buharlaşmasına bağlı olarak gelişen ve oküler rahatsızlık, kuruluk, kaşıntı, yanma, ağrı ve gözde yabancı cisim hissine neden olan GFT bozukluğudur. Bazı çalışmalarda psödoeksfoliasyon materyalinin (PEM), gözyaşı sekresyonunda azalmaya ve stabilitesinde bozulmaya yol açtığı rapor edilmiştir. Literatürde PES'in gözün ön segmentinde meydana getirdiği değişiklikler ve bu materyalin gözyaşı fonksiyonlarına olan etkisi ile ilgili çok sayıda çalışma bulunmasına karşın bu ilişkinin gözün ön ve arka segment parametrelerinde meydana getirdiği değişiklikleri ortaya koyan herhangi bir çalışma bildiğimiz kadarıyla bulunmamaktadır. Çalışmamızda kliniğimize rutin göz muayenesi için başvuran 80 bireyin 160 gözü PES ve KG yönünden değerlendirildi. Tüm hastalardan ayrıntılı anamnez alındı ve ayrıntılı göz muayeneleri (Görme keskinliği değerlendirmesi, Schirmer I testi, GİB ölçümü, biyomikroskobik ön ve arka segment muayenesi, optik biyometri, optik koherens tomografi (OKT) ve Pentacam-HR çekimi) yapıldı. Olgular PES (-) ve PES (+) olarak 2 temel gruba, KG (-) ve KG (+) olarak da 2 alt gruba ayrılarak incelendi. Olguların aksiyel uzunluk (AU), ÖKA ve koroid kalınlığı (KK) parametreleri ile PES varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon tespit edilirken (sırasıyla r= -0,176, -0,188 ve -0,332, p= 0,026, 0,017 ve <0,001), AU değerleri ile ÖKA ve ön kamara derinliği (ÖKD) parametreleri arasında anlamlı düzeyde pozitif korelasyon (sırasıyla r= 0,233 ve 0,267, p= 0,003 ve 0,001) saptandı. GİB ile AU, ÖKA ve ÖKD arasında anlamlı negatif korelasyon görüldüğü gibi (sırasıyla r= -0,186, -0,233 ve -0,196, p= 0,018, 0,003 ve 0,013), yaş ile ÖKA ve KK değerleri arasında da anlamlı negatif bir korelasyon gözlendi (sırasıyla r= -0,189 ve -0,389, p= 0,017 ve <0,001). KG varlığı ile demografik ve oftalmolojik veriler karşılaştırıldığında ise aralarında herhangi bir ilişki olmadığı görüldü. Klinik uygulamada oftalmolojik muayeneye ayrıntılı ön ve arka segment değerlendirilmesinin de eklenmesi, PES'in patofizyolojisinin ve prognozunun anlaşılmasına yardımcı olabileceği gibi beraberinde ortaya çıkabilecek diğer hastalıkların da erken tanı ve tedavisi açısından önem arz eder. Anahtar Kelimeler: Arka segment, Kuru göz, Optik biyometri, Optik koherens tomografi, Ön segment, Pentacam-HR, Psödoeksfoliasyon Sendromu.