Ralf Dahrendorf sanayi dönemi toplumlarında çatışma ve sınıf

Bu tez, sanayileşme dönemi Avrupa toplumlarının siyasal, iktisadi ve kültürel normlarının nasıl oluştuğu konusuna cevap aramıştır. Çalışmamız; sanayi toplumunda, toplumsal ilerlemenin kaynağının çatışma ve uyum diyalektiğiyle beraber gerçekleştiği vurgulamaktadır. Yalnızca; toplumsal ahenge yol açan olguların yeterli olmadığını, otorite alanları arasındaki çatışmalarında uzlaşma yoluyla toplumsal bütünleşmeye yardımcı olduğuna değinmektedir. Bu kuramın temsilcisi olan Ralf Dahrendorf; tam bir toplum tahliline ulaşmak maksadıyla, teorisini sanayi toplumlarının yaşadığı her bir evreyle sınamıştır. Sanayi toplumlarında, çıkar grupları arasında oluşan çatışma ve uyum süreçleri toplumsal ilerlemeyi sağlayarak, yeni örgütlenmeler teşkil etmektedir. Bu çatışmaların düzeyi, hiyerarşideki hareketliliğe bağlı olarak azalmaktadır. Bu toplumsal hareketlilik ise, yönetilen sınıftan bazı kişilerin yönetici sınıf kadrolarına sızmalarıyla yada çatışan gruplar arasında koalisyon yapılması ve tolerans gösterilmesi ile gerçekleşmektedir. Sermayenin ayrışması, emeğin parçalanması ve yeni orta sınıfın ortaya çıkışı toplumsal hareketliliğin sanayi toplumuna yansımış örnekleridir. Dahrendorf; sanayi toplumunun, sağlıklı bir yapıyı sağlamasının diğer bir unsurunun, toplumsal değişmeye verdiği önem derecesinde görmektedir. Dahrendorfa göre; toplusal değişme, çatışmanın yönetilenler lehinde sonuçlandığında veya uzlaşma yaşandığında ortaya çıkmaktadır. Toplumsal değişme ve yeniliğe verilen önem; sanayi toplumunda sınıf çatışmasının kurumsallaştığı liberal toplum modelleriyle açıklanabilmektedir. Böyle bir toplum, siyasal ve iktisadi faaliyetlerine teşekkül etmiş liberal demokrasi, serbest pazar yapısı ile her türlü otoriteyi kısıtlayarak eşitlikleri ve özgürlükleri artırmaktadır.