Ratlarda epigastrik fleplerde iskemi reperfüzyon hasarına traneksamik asit, salisilik asit ve verapamil etkisi

Flep kayıplarındaki temel patofizyolojik mekanizmalardan biri flep dokusunda yeterli kan akışının sağlanamaması sonucu gelişen iskemi ve bu sürecin ardından reperfüzyon sırasında meydana gelen hasarlardır. İskemi, dokunun yetersiz kanlanması nedeniyle oksijen ve besin maddelerinin dokulara ulaşamaması ile başlar. Bu süreçte hücresel seviyede, oksijen eksikliği nedeniyle aerobik solunum yerini anaerobik solunuma bırakır. Bunun sonucunda laktat birikimi, hücre içi pH düşüşü ve hücre membranındaki iyon pompalarının disfonksiyonu gibi olaylar zinciri gelişir. Enerji üretimi için mevcut ATP depoları hızla tüketilir ve hücresel hasar başlar. Bu çalışmada, plastik ve rekonstrüktif cerrahi uygulamalarında sık kullanılan fleplerin iskemi reperfüzyon hasarına maruz kaldığında karşılaştığı sorunlara yönelik farmakolojik çözümler araştırılmıştır. Rat epigastrik flep modeli kullanılarak traneksamik asit, salisilik asit ve verapamilin iskemi reperfüzyon kaynaklı doku hasarını önlemedeki etkileri değerlendirilmiştir. Çalışma, kontrollü randomize hayvan deneyi olarak planlanmış ve ana deneydetoplam 40 adet Wistar-Albino cinsi rat kullanılmıştır. Deneyde, ratlar beş gruba ayrılmıştır: Kontrol grubu, cerrahi geciktirme grubu (delay), traneksamik asit (TXA) grubu, salisilik asit (ASA) grubu ve verapamil (VP) grubu. Ratların epigastrik flepleri cerrahi olarak hazırlanmış ve 7 saat boyunca iskemiye maruz bırakılmıştır. İskemi sonrası reperfüzyon başlamadan önce, farmakolojik ajanlar ilgili gruplara uygulanmış ve ardından flepler primer olarak yerine sutüre edilmiştir. Değerlendirme makroskopik gözlemlerle gerçekleştirilmiş ve sonuçlar istatistiksel analizlerle değerlendirilmiştir. Nekroz oranları ImageJ ve Adobe Photoshop programları ile piksel tabanlı ölçümler yapılarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, cerrahi geciktirmenin ve salisilik asitin, iskemi reperfüzyon hasarını önlemede ve flep sağ kalımını artırmada anlamlı derecede etkili olduğu bulunmuştur. Verapamilin ve traneksamik asitin de olumlu etkiler sağladığı gözlemlenmiştir; ancak bu etkiler salisilik asite kıyasla daha sınırlı kalmıştır.Elde edilen sonuçlar, iskemi reperfüzyon hasarını azaltmaya yönelik farmakolojik müdahalelerin etkili bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, plastik ve rekonstrüktif cerrahide flep sağkalımını artırmaya yönelik tedavi stratejilerinde traneksamik asit, verapamil ve salisilik asitin potansiyel birer ajan olarak değerlendirilmesi önerilir. Ayrıca, cerrahi geciktirme tekniğinin flep sağkalımı üzerindeki olumlu etkileri, farmakolojik ajanların kullanımıyla birlikte sinerjik bir fayda sağlayabileceği fikrini desteklemektedir.