Ratlarda major hepatektomi sonrası "post-hepatektomi karaciğer yetmezliği"nde splenektomi, PRP ve CGF

Ratlarda Major Hepatektomi Sonrası "Post-Hepatektomi Karaciğer Yetmezliği"nde Splenektomi, PRP ve CGF'nin Karaciğer Rejenerasyonu ve Fonksiyonları Üzerine Etkisi Posthepatektomi karaciğer yetmezliği (PHKY), rezeksiyon sonrası morbidite ve mortalitenin en önemli sebeplerindendir. Postoperatif 5. gün veya sonrasında artmış INR ve hiperbilirubinemi ile birlikte, karaciğerin sentez, ekstraksiyon ve detosifikasyon fonksiyonlarında bozulma ile ortaya çıkar. Son yıllarda plateletlerin karaciğer rejenerasyonunu olumlu etkilediğine dair kanıtlar ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada PHKY modeli oluşturulan ratlarda splenektomi (SPx), plateletten zengin plazma (PRP) ve konsantre büyüme faktörünün (CGF) karaciğer rejenerasyonu ve fonksiyonları üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Deney modelinde ratlar rastgele seçilerek toplamda 7 gruba ayrıldı. Bir gruptaki hayvanlar PRP ve CGF elde etmek için sakrefiye edildi. Bir grup kontrol grubu ve bir grup sham grubu olup, kalan 4 grupta PHKY modeli oluşturmak için ise %70 hepatektomi (PHx) uygulandı. Bu 4 grup; PHx, PHx+SPx, PRP ve CGF grubundan oluşmaktadır. PRP ve CGF gruplarında %70 PHx sonrası PRP ve CGF portal ven yoluyla verilmiştir. Karaciğer rejenerasyonu histopatolojik ve immünohistokimyasal (Ki-67, STAT3 ve pSTAT3) olarak değerlendirilmiştir. Karaciğer fonksiyonları ise ALT, AST, total ve direkt bilirubin değerleri çalışılarak değerlendirilmiştir. Çalışmamız sonucunda; PHx ve PHx+SPx gruplarında biyokimyasal belirteçlerde diğer gruplara göre anlamlı yükseklikler olduğu, PRP'nin Ki-67 ekspresyonunu anlamlı olarak arttırdığı, CGF'nin hücre morfolojisinde ve biyokimyasal belirteçlerde düzelme sağladığı ve mortaliteyi düşürdüğü, PHx uygulamasının STAT3'ü belirgin arttırdığı ve SPx uygulamasının çalışmamız özelinde histopatolojik, immünohistokimyasal veya biyokimyasal parametrelerde anlamlı iyileşme sağlamadığı gözlemlenmiştir. Sonuçlar incelendiğinde; PRP uygulamasının rejenerasyonu arttırdığı ve karaciğer fonksiyonlarında iyileşme sağladığı, CGF uygulamasının histopatolojik iyileşme sağladığı ve karaciğer fonksiyonlarını olumlu etkileyip mortaliteyi düşürerek PHKY tedavisinde rolü olabileceği, STAT3'ün karaciğer rejenerasyonu haricinde karaciğer fibrozisi ve hepatosit yaşlanmasında görev aldığından, tek başına rejenerasyonu değerlendirmede rolünün tartışmalı olduğu düşünülmüştür. Bununla birlikte posthepatektomi karaciğer yetmezliğinde PRP ve CGF'nin rolünü net olarak değerlendirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.