Ratlarda siklosporine bağlı nefrotoksisiteyi önlemede karvedilol ve atorvastatinin etkilerinin değerlendirilmesi

Siklosporin (CsA) transplantasyon ve otoimmün hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan, immünsupresif bir ajandır. Ancak CsA kullanımı ile sağlanan bu terapötik faydalara rağmen klinik kullanımda hem transplantasyonlu hastalarda hem de diğer grup hastalarda çok sayıda yan etkisi (nefrotoksisite, nörotoksisite, hepatotoksisite, hipertansiyon, dislipidemi, kozmetik sorunlar, malignensi ve kardiyovasküler olaylarda artma) bildirilmiştir. Bu yan etkiler içinde en önemlisi kronik CsA nefrotoksisitesidir. Kronik CsA nefrotoksisitesi böbreğin arteriol, tübülointertisyel doku ve glomerüllerinde oluşan geri dönüşümsüz histolojik hasarlanma ile ilişkilidir. Klinikte bu hasarlanma progresif renal disfonksiyon ile sonuçlanmaktadır. Bazı vakalar son dönem böbrek yetmezliğine ilerleyebilmektedir. Bu nedenle bu toksisitenin önlenmesi büyük önem taşımaktadır. Kronik CsA nefropatisinin önlenmesinde siklosporinin kesilmesi ve doz azaltılmasının yanında farmakolojik ajanlarda öne sürülmektedir. Bizim bu çalışmada amacımız kronik CsA kullanımının biyokimyasal ve histopatolojik olarak böbrek fonksiyonlarına, renal dokudaki aracılığıyla serbest oksijen radikallerine, antioksidan enzimlere, osteopontin ve NO düzeyleri üzerine olan etkilerinin araştırılması ve kronik CsA kullanımında karvedilol ve atorvastatin tedavilerinin ayrı ayrı ve kombine olarak böbrek fonksiyonları üzerine, biyokimyasal ve histopatolojik düzeyde, koruyucu etkilerinin değerlendirilmesi ve bu olası koruyucu etkilerin serbest oksijen radikalleri, antioksidan enzimler, oteopontin ve NO düzeyleri ile ilgisinin araştırılmasıdır.Çalışmaya 30 adet erişkin 200-250 gram ağırlığında Wistar tipi erkek albino rat alındı. Denekler her grupta 6 rat olmak üzere randomize olarak toplam 5 gruba ayrıldı. Birinci gruptakilere (kontrol grubu) 2 ml serum fizyolojik, 2. gruptakilere (CsA grubu) 25 mg/kg/gün dozunda CsA, 3. gruptakilere (CsA+Karvedilol grubu) 25 mg/kg/gün dozunda CsA ve 4 mg/kg dozunda karvedilol, 4. gruptakilere (CsA+Atorvastatin grubu) 25 mg/kg/gün dozunda CsA ve 10 mg/kg dozunda atorvastatin, 5. gruptakilere (CsA+Karvedilol+Atorvastatin grubu) 25 mg/kg/gün dozunda CsA, 4 mg/kg dozunda karvedilol, 10.mg/kg dozunda atorvastatin 21 gün boyunca cilt altına uygulandı. Tüm deneklerin serum kan üre azotu (BUN) ve kreatinin düzeyi ölçüldü. Kreatinin klirensleri hesaplandı. Böbrek dokusunda MDA, SOD, NO düzeyleri ölçüldü. Histopatolojik değerlendirme yapıldı. İmmünohistokimyasal yöntemle osteopotin varlığı değerlendirildi.Sonuçta çalışmamızda karvedilol ve atorvastatin tedavilerinin kronik CsA nefropatisine karşı hem biyokimyasal hem de histopatolojik düzeyde koruyucu özellikte olduğu görüldü. Bu ajanlar ile renal dokuda proinflamatuarve oksidan parametrelerde azalma ayrıca NO düzeyinde artış izlendi.Anahtar kelimeler: Siklosporin nefrotoksisitesi, Atorvastatin, Karvedilol