REACT stratejisine dayalı geliştirilen etkinliklerin öğrencilerin akademik başarılarına ve yaşam becerilerine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, REACT (Relating, Experiencing, Applying, Cooperating, Transferring) stratejisine dayalı geliştirilen öğretim etkinliklerinin, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik akademik başarıları ve yaşam becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Yapılandırmacı ve bağlamsal öğrenme kuramlarının birleşiminden türetilen REACT stratejisi, öğrencilerin bilgiyi yalnızca edinmesini değil, deneyim yoluyla anlamlandırmasını ve yaşamla ilişkilendirmesini amaçlayan bütüncül bir öğretim modelidir. Bu bağlamda araştırma, nicel araştırma desenlerinden yarı deneysel model çerçevesinde, ön test–son test kontrol gruplu desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırma grubu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılı güz döneminde, Afyonkarahisar ilinde bulunan bir devlet ortaokulundaki toplam 77 öğrenciden oluşmaktadır. Deney grubunda REACT stratejisine uygun olarak geliştirilen etkinlikler uygulanmış; kontrol grubunda ise mevcut öğretim programındaki etkinliklere sadık kalınmıştır. Veri toplama aracı olarak, Fen Bilimleri Akademik Başarı Testi ile 21. Yüzyıl Yaşam Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca, öğrencilerin öğretim süreci ve fen bilimleri dersine ilişkin görüşlerini derinlemesine ortaya koymak amacıyla, nitel veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu da kullanılmıştır. Bu form aracılığıyla elde edilen öğrenci ifadeleri, REACT stratejisinin öğrenci algısı üzerindeki etkilerini açıklayıcı nitel bilgilerle desteklemiştir. Uygulama süreci sekiz hafta sürmüş ve deney sürecinde her iki gruba da aynı kazanımlar işlenmiştir. Verilerin analizinde, betimsel istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklem t-testi, bağımlı örneklem t-testi ve MANCOVA gibi parametrik analiz teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, REACT stratejisine dayalı etkinliklerin öğrencilerin akademik başarılarında anlamlı bir artış sağladığını göstermektedir. Ayrıca yaşam becerileri ölçeğinden elde edilen veriler, öğrencilerin öz-yönetim, iş birliği, iletişim ve problem çözme gibi temel becerilerinde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler olduğunu ortaya koymuştur. Araştırma bulguları, REACT stratejisinin yalnızca bilişsel kazanımları değil, aynı zamanda öğrencilerin sosyal-duyuşsal gelişimlerini de destekleyen etkili bir öğretim yaklaşımı olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda araştırma, fen bilimleri öğretiminde öğrenci merkezli, bağlam temelli öğretim stratejilerinin kullanımına yönelik önemli kanıtlar sunmakta ve eğitim programlarında bu stratejilere daha fazla yer verilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Araştırmanın sonunda, REACT stratejisinin uzun vadeli etkilerinin farklı disiplinlerde ve değişkenlerde incelenmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur