Öğretmenlerin kendi öğretimleri üzerine görüşleri: Deneyimli ve deneyimsiz öğretmenlerin etkileşimli düşünme ve karar verme süreçleri

ÖZET ÖĞRETMENLERİN KENDİ ÖĞRETİMLERİ ÜZERİNE GÖRÜŞLERİ: DENEYİMLİ VE DENEYİMSİZ ÖĞRETMENLERİN ETKİLEŞİMLİ DÜŞÜNME VE KARÂR VERME SÜREÇLERİ EBRU ŞİRE Doktora Tezi, İngiliz Dili Eğitimi Anabilin) Dan Danışman: Prof. Dr. F. özden Ekmekçi Mayıs 2004, 361 sayfa Bu çalışma öğretmenin öğretimsel hareketlerinin kendi düşünce ve yargılarından etkilendiği varsayımına dayanmakta olup deneyimli ve deneyimsiz öğretmenlerin ders sırasında almış oldukları etkileşimli kararları karşılaştırmaktadır. Ayrıca bu çalışma öğretmenlerin etkileşimli kararlar verirken neler düşündüklerini ve hangi faktörlere öncelik verdiklerini araştırmayı da amaçlamaktadır. Bu sebeple bu çalışmada bilişsel ve yorumsal bir yaklaşım İzlenmiştir. Veriler, derslerin video kameraya çekilmesi, çağrışım tekniğine dayalı görüşme, yarı yapılandırılmış görüşme, ders planı, sınıf oturma planı ve snake tekniği kullanılarak toplandı. Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Yabancı Diller Eğitim Merkezinde (YADIM) uygulandı. Dört deneyimli ve dört deneyimsiz İngilizce öğretmeni çalışmaya katıldı. Her katılımcı öğretmenin kendi sınıfında vermiş olduğu dersin tamamı (45 dakika) sistematik bir biçimde aynı dönem içerisinde üç kez video kamerayla kaydedildi. Aynı gün ya da bir sonraki gün yapılan çağrışım tekniğine dayalı görüşmede öğretmene kendi dersi izletilerek vermiş olduğu etkileşimli kararlar ve bu kararların dayandığı olası sebepler hakkında yorumlar yapması istendi. Elde edilen veriler hem nitel hem de nicel olarak analiz edilip yorumlandılar.Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin düşünme faaliyetlerinin karmaşıklık derecesi deneyim seviyelerine göre değişmektedir. Buna paralel olarak, deneyimsiz öğretmenlerle karşılaştırıldığında, deneyimli öğretmenlerin etkileşimli karar verme süreçlerinin daha karmaşık bir yapıda olduğu görülmüştür- Bu çalışmaya katılan hem deneyimli hem de deneyimsiz öğretmenlerin sınıf içinde karşılaştıkları öğrenci performans göstergeçlerini (ipuçlarını) tanıyabildikleri saptanmıştır. Ayrıca, bu çalışma, deneyimli öğretmenlerin öğrenci performans göstergeçlerine karşılık verirken daha fazla ve değişik öğretimsel hareket kullandıklarım da ortaya koymuştur. Diğer yandan, deneyimsiz Öğretmenlerin sınıf yönetimi ve idaresi ile ilgili sorunlarla daha çok ilgili oldukları ve buna paralel olarak bu tip sorunlarla uğraşmak için değişik çözüm yolları ve teknikler geliştirmiş oldukları saptanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilere dayanılarak hem deneyimli hem de deneyimsiz öğretmenler için etkileşimli karar verme modelleri geliştirilmiştir. Çalışma sonuçlan, sadece hizmet içi öğretmen eğitimi programlan için değil aynı zamanda öğretmen yetiştirme programlan içinde bir takım değişiklikler ve yenilikler önermektedir. Ayrıca, bu çalışmada yöntem, teori ve katılımcı açısından etkileşimli karar verme süreci üzerine yapılabilecek başka çalışmalardan da bahsedilmektedir. ANAHTAR KELİMELER; Etkileşimli Karar Deneyimli Öğretmen Deneyimsiz Öğretmen Çağrışım Tekniğine Dayalı Görüşme öğrenci Performans Göstergesi (İpucu)