Güç kaynaklarının kullanımı ile davranışsal itaat tepkileri arasındaki ilişkinin liderlik ve görev türleri bağlamında incelenmesi: Türk sağlık çalışanları arasında gerçekleştirilen bir araştıma

Güç kaynaklarının kullanımı liderliğin önemli bir parçası olup sonuçlara ulaşılmasını doğrudan etkilemektedir. Liderlik ve yöneticiliğin hemen tüm fonksiyonları güç kaynaklarının etkin biçimde kullanılmasını gerektirmektedir.Bu çalışmada sağlık sektöründe, özellikle Türkiye'deki özel diyaliz merkezlerinde güç kaynaklarının kullanımının, çalışanların muhtelif güç kaynaklarına yönelik itaat tepkilerinin, rutin ve karmaşık görevler ile liderlik türleri bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır.Analizde kullanılan 184 örnek Türkiye'deki özel diyaliz merkezi çalışanlarından elde edilmiştir. Örneklem, İstanbul, İnegöl, Samsun, Çarşamba, Fatsa, Bolu, Konya, Ilgın, Beyşehir, Akşehir, Ereğli, Aksaray, Niğde ve Nevşehir'de faaliyet gösteren özel diyaliz merkezlerinden tesadüfî olarak seçilmiştir.Bu çalışmada iki farklı ölçüm aracı kullanılmıştır. Güç kaynaklarının kullanımı için Schwarzwald ve Koslowsky'nin kişilerarası güç envanteri (IPI), liderlik türleri için ise Bass ve Avolio'nun çoklu faktör liderlik anketi (MLQ 5x) kullanılmıştır.Araştırmanın sonuçları, hem rutin hem de karmaşık görevler için en sık kullanılan güç kaynaklarının ikna edicilik ve uzmanlık olduğunu, en az kullanılan güç kaynağının ise düzelticilik olduğunu, ayrıca görev türünün (rutin ? karmaşık) güç kaynaklarının kullanımı üzerinde önemli bir etkiye neden olmadığını göstermektedir. Diğer taraftan, sonuçlar hem rutin hem de karmaşık görevler için dört güç kaynağından hangisi kullanılırsa kullanılsın itaat davranışı seviyesinin direnç, uyum ve bağlılık seviyeleri arasından uyum olduğuna işaret etmektedir.Çalışmada ortaya konulan bir başka bulgu ise liderlik türü ile güç kaynaklarının kullanımı arasında önemli bir ilişki olduğudur. Ayrıca liderlik türü, görev türü (rutin ? karmaşık) ile ilişkili olarak değişiklik göstermemektedir.Araştırmanın sonuçları çalışanların aktif yapıcı liderlik uygulanması durumunda bağlılık seviyelerinin daha yüksek olacağını, pasif kaçınan liderlik uygulanması durumunda ise direnç gösterme seviyelerinin daha yüksek olacağına işaret etmektedir.Yapılan araştırma neticesinde, Türk akademik literatüründe güç kaynaklarının kullanımının ve çalışanların muhtelif güç kaynaklarının kullanımına ilişkin davranışsal itaat tepkilerinin incelenmesine yönelik bir eksiklik olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışma ile söz konusu eksikliğin giderilmesine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.