Uzun süreli garanti datası temel alınarak ağır ticari araç parçalarında güvenilirlik analizi

Bu çalışmada, ağır ticarı araç parçalarının güvenilirlik analizini yapabilmek için, büyük bir otomotiv firması kamyonunun garanti datası kullanılmıştır. Otomotiv firmaları aracı üretir ve müşteriye satarlar. Müşteri yeni aracını aldığında garanti süreci başlar. Her otomotiv firmasının farklı garanti politikaları mevcuttur. Garanti süreci içerisinde müşteri problemini çözmek için aracını servise getirdiğinde garanti datası oluşur. Müşteri aracı servise getirir. Şikayetini bildirir. Servis görevlileri müşteri şikayetine göre sistemde kleym bilgisini oluşturur. Kleym bilgisinin tamamlanması ve ilgili ekiplerden tarafından verimli bir şekilde tanınması ve çalışılması için tüm gerekli bilgiler düzgünce sisteme girilmelidir. İlk olarak araç kimliği olarak adlandırılan aracın VIN numarası girilir. Sonrasında sırası ile, problemli olarak tanımlanan parçanın numarası, aracın satış tarihinden itibaren problemin geldiği tarihe kadar geçen zaman (MIS bilgisi), aracın üretim tarihi, tamirin serviste gerçekleştiği tarih, araç tipi, problemin detaylı açıklaması, tam olarak müşterinin şikayeti, aracın probleminin geldiği andaki kilometre bilgisi, aracın lokasyon bilgileri girilir. Her bir kleym için bu bilgiler girilerek garanti süreci boyunca problem havuzu oluşmuş olur. Güvenirlik analizi yirmidört aylık garanti süreci içinde çıkan problemlerin analizi ile tamamlanmıştır. Üreticiler, garanti problemlerini çözmek için yıllık çok fazla para harcarlar. Bu büyük harcamaları azaltmak için, ürün güvenilirliklerini (ömrünü) ve problem nedenlerini bilmek isterler. Ürünlerin ömürlerini bilmek, üreticilere garanti politikalarını düzenlemede yardımcı olur. Her otomotiv firması senelik olarak araç tiplerine göre garanti bütçesi belirlerler. Hedefleri bu garanti bütçesini aşmamakla birlikte mümkün olduğunca az kullanmaktır. Bu bütçe ne kadar az kullanılırsa araçtan o kadar az problem geliyor demektir ve bu durum müşteriyi daha da fazla memnun kılar. İlk olarak, güvenilirlik, hata, hata oranı tanımlamaları yapılmıştır. Sonrasında güvenilirlik analizlerinde kullanılan fonksiyonlar, dağılımları, analiz tipleri detaylı bir şekilde tarif edilmiştir. Güvenilirlik; ürünün istenilen fonksiyonu hiç hata olmadan yerine getirebilme ihtimalidir. Güvenilirlik ve kalite arasındaki ilişkiyi incelediğimizde; güvenilirlik hata modu önleme olarak tanımlanabilir. Güvenilir bir ürün aynı zamanda yüksek kaliteye de sahiptir algısı hakimdir. Zaman geçtikçe, araç yaşlandıkça müşterinin kalite algısı değişecektir. Ve güvenilirlik aracın kalitesini değerlendirirken çok önemli bir hal alacaktır. Düşük güvenilirlik düşük kalite getirmesine ragmen, yüksek güvenilirlik her zaman yüksek kalite sunmayabilir. Hata deyince aklımıza ürünün istenilen fonksiyonu yerine getirememesi gelir. Hata neden oluşur? Ürünün dizaynındaki zayıflıklardan, üretim proseslerindeki yetersiz kontrollerden kaynaklı çıkan problemlerden, müşteri yanlış kullanımdan dolayı hata meydana gelir. Hata oranı dediğimizde aklımıza hatanın miktarı gelmelidir. Aynı zamanda hatanın zaman içindeki eğilimi de dikkate alınır. Bu hata artış trendinde mi yoksa azalış trendindemi analizleri yapılır. Güvenilirlik analizlerinde fonksiyonlar ve istatiksel dağılımlar kullanılmaktadır. İkinci olarak, garanti datasının önemi, ne olduğu ve çeşitleri vurgulanmış olup garanti data toplanması ve garanti data analizleri anlatılmıştır. Garanti datası direkt olarak müşteri memnuniyeti ile ilişkilidir. Garanti datasının var olması ile; gelecekte gelebilecek müşteri problemlerini tahmin edebilirsiniz. Zayıf dizayna sahip ürünler için erken uyarı alınmasını sağlar. Mevcutta müşteriye verdiğiniz ürünün, müşteri beklentilerini karşılayıp karşılamadığını karar verebilir ve gerekli aksiyonları alabilirsiniz. Birden fazla ürünün güvenilirliklerini karşılaştırabilirsiniz. Ürünü devreye almadan önce yapılan testlerde karşılaşmadığınız problemleri bu data sayesinde göre-bilirsiniz. Yeni çıkacak ürünün hedefleri başarılabilir mi öngörebilirsi-niz. Oluşacak garanti maliyetlerini tahmin edebilirsiniz. Farklı tipte garanti data-ları mevcuttur. Bunlar kendi aralarında sınıflandırılmıştır. Bunlardan en önemlisi sansürlenmiş datadır. Buna tamamlanmamış data da denilebilir. Örnek olarak eğer garanti süresi içinde olan tüm araçların kilometre bilgisi biliniyorsa buna tamamlanmış data diyebiliriz. Diğer yandan ürünün kesin problem yaşadığı tarih ya da kilome-tre bilgisi bilinmiyorsa bu dataya tamamlanmamış data denmektedir. İki çeşit garanti politikası vardır.2D ve 1D olarak tanımlanır. 1D ; garanti süreci sadece zaman olarak ya da sadece kilometre bilgisi olarak limitlenir anlamındadır. 2D ise garanti limitinde iki etken mevcuttur. Bir tanesi zaman bilgisi diğeri de kilometre bilgisidir. Otomotiv şirketleri genel olarak 2D garanti politikasını kullanmakla birlikte istisnalarda mevcut-tur. Araç tipine, araç kullanım koşullarına, kullanım yerine göre garanti limiti değişmektedir. Örneğin inşaat ortamında kullanılan araçlar için kilometre bilgisi ile garanti limitlemek mantıksız olup garanti limiti çalışan motor saati süresidir. Garanti datası ile birden çok analiz yapılabilir. Güvenilirlik problemleri erken yakalanır. Ürün dizaynında değişime gidilmesi için tavsiyeler verilir. Sahadaki aracın güvenilirliği hesaplanır. Garanti kleymleri tahminleri yapılır. Sonuç olarak, gerçek saha datasına göre en uygun çıkan weibull dağılımı kullanılarak, ilk etapta seçilen beş parçanın analizleri gerçekleşmiştir. Hata oranlarını bulabilmek için kümülatif risk grafikleri çizilmiştir. Hata oranları, artan, sabit ve azalan olmak üzere sınıflandırılmaktadır. Sonuç azalan çıkarsa, hataların imalat prosesleri ile ilgili olduğunu, imalat proseslerindeki iyileştirmeler neticesinde iyileşme sonucu alabileceğimizi söyleyebiliriz. Sonuç sabit çıkarsa, gelişigüzel hata olarak adlandırabiliriz. Örnek olarak aracın gövdesine taşların çarpması. Sonuç artan çıkarsa, tükenen, yıpranan hatalar olarak adlandırabiliriz. Parça yorulma, aşınma, paslanmadan dolayı hata vermektedir. Kümülatif risk grafiklerinin devamı olarak, güvenilirlik ve hata olasılığı grafikleri çizdirilmiştir. Seçilen beş parça aracın en yüksek problemli parçaları olarak seçilmiştir. Tüm parçalarda artan hata oranı sonucu bulunmuştur. Bir parçada artan hata oranının yanında sabit hata oranı sonucu da bulunmuştur. Bulunan sonuçlar eğer bize tek bir Weibull eğim değeri veriyorsa, bu tek hata modu anlamına gelir. Beş parçanın birinde tek hata modu çıkmıştır. Diğer dört parçada da ikişer adet Weibull eğim değeri elde edildiğinden bu parçaların iki adet hata moduna sahip olduğunu söyleyebiliriz. Çizilen güvenilirlik ve hata olasılığı grafikleri sonucunda en düşük ve en yüksek güvenilirliğe sahip parçalar bulunmuştur. Parçalar arasında kıyaslamalar yapılmıştır. İkinci olarak farklı yıllar için parçaların servis ömürleri karşılaştırılmıştır. Bu sayede parçaların ömür durumlarını, yanan ve acil önlem alınması gereken konuları görmekteyiz. 2 numaralı parçanın yıllar içerisinde servis ömrünün son derece sert bir düşüş yaşadığı sonucuna varılmıştır. Varılan bu sonuç bu parça için iyileştirici aksiyonların derhal hızlı bir şekilde alınması gerektiğini göstermektedir. 1 numaralı parçanın servis ömrünün iyileştiği sonucuna varılmıştır. Geriye kalan parçalarda da kötüleşme mevcuttur. Üçüncü olarak, araç tipine göre parçaların güvenilirlik ve hata olasılığı performansları karşılaştırılmıştır. 2 numaralı parçanın B tipi aracında çok fazla kötüleştiği sonucuna varılmıştır. Garanti süreci boyunca parçaların yarısı istenilen fonksiyonu yerine getirememeye başlamıştır. 1 ve 2 numaralı parçalar için B tipi aracında A tipine göre daha fazla problem yaşanmaktadır. 3 ve 4 numaralı parçalar için A tipi aracında B tipine göre daha fazla problem yaşanmaktadır. A ve B tipi araçların yol ve kullanım koşulları bakımından tamamiyle farklı oldukları sonucuna varılmıştır. Araç tipinde bir ayrım yapmak, problemi çözmek için bizim nokta atışı yapmamıza sebep verebilir. Problem herhangi bir araç tipine spesifikse bu analiz bunu görmemizi sağlar. Dördüncü olarak parçaların iki farklı model yılındaki güvenilirlik ve hata olasılığı grafikleri karşılaştırılmıştır. Yıllara göre 1 numaralı parça en güvenilir parçadır. Geriye kalan parçaların güvenilirlikleri azalmıştır. Kalıcı düzeltici aksiyonların alınması gereklidir. Son olarak spesifik araç tipine göre en çok problem çıkartan parçalar seçilmiş olup hata oranlarını bulabilmek için kümülatif risk grafikleri çizilmiştir. Kümülatif risk grafiklerinin devamı olarak, güvenilirlik ve hata olasılığı grafikleri çizdirilmiştir. Tüm parçalar artan hata oranında çıkmıştır. 6 numaralı parça en yüksek güvenilirliğe sahip parça olmuştur. 6 ve 8 numaralı parçanın iki weibull eğim değeri olduğundan, bu parçaların iki hata moduna sahip olduğu sonucuna da ulaşabiliriz.