Retina dekolmanı sonrası makula yer değiştirmesinin preretinal kızılötesi görüntüler kullanılarak değerlendirilmesi

Amaç: Regmatojen retina dekolmanı (RRD) sonrası retinal yer değiştirmenin olabileceği daha önce gösterilmiştir ancak daha önceki yapılan çalışmalar retinal yer değiştirmeyi cerrahi sonrası damarların eski trasesinin hiperotofloresans özellik göstermesi ile ortaya konmuştur. Bilgimize göre RRD'den önceki maküla görüntüleri ile RRD sonrasındaki makula görüntüleri arasındaki retinal değiştirmeyi değerlendiren bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Python tabanlı yarı-otomatik bir yazılım ile dekolman öncesi yakın kızılötesi-yansıma görüntüleri kullanılarak retinal yer değiştirmenin niceliksel olarak değerlendirilmesi ve yer değiştirme üzerine etkili olabilecek risk faktörlerinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çok merkezli retrospektif bu çalışmaya makula-off RRD öyküsü olan ve dekolman öncesi ve dekolman cerrahisi sonrasında retinası yatışık olan gözlerdeki kızılötesi optik kohorens tomografi (OKT) görüntülemesi yapılan hastaların gözleri dahil edildi. Görüntüler Python programlama dili kullanılan yazılım programına aktarıldı. Görüntülerde optik sinir başı referans alınarak superior ve inferior kadranlardan 4'er vasküler bifurkasyon noktası seçildi. Hem Follow-up(+) hem de Follow-up(-) bulunurken (dekolman öncesi görüntüler referans görüntü olmak kaydıyla) postoperatif görüntülerde her bir retinal noktanın optik sinir başında belirlenen referans noktaya göre açısal değişimleri ve uzaklık değişimleri değerlendirildi. Retinal yer değiştirmede etkili olan faktörler (hastanın lens durumu, kullanılan tamponad, yırtık lokalizasyonu, PVR varlığı, retinotomi varlığı, retinektomi varlığı, dekolmanın kadranı) istatistiksel analiz ile belirlendi. Bulgular: Çalışmaya 45 göz dahil edildi. Ortalama açısal retinal yer değiştirme Follow-up(+) -0,72±5,26 izlenirken, Follow-up (-) -0,94±4,31. Retinanın açısal yer değiştirme miktarı ortalama -0,72±5,26 iken mutlak değer olarak hesaplanan açısal yer değiştirme ortalama 3,87±3,57 idi. Retinal yer değiştirme inferior kadranlarda seçilen 4 adet hareketli noktada anlamlı izlendi. (p<0,05) Multivariate lineer regresyon analizi sonucunda Follow-up (+) görüntülerdeki risk faktörleri arasında nazal kadran lokalizasyonlu yırtık, PVR yer değiştirmeyi artıran risk faktörleri; retinotomi varlığı ise yer değştirmeyi azaltan risk faktörü olarak izlendi.(p değerleri sırasıyla 0,035, 0,025, 0,03) Follow-up (-) görüntülerde ise nazal kadran yırtık, cinsiyet, PVR varlığı gibi risk faktörleri istatistiksel olarak anlamlı izlendi(p değerleri sırasıyla 0,031, 0,018, 0,022). Sonuç: Bilgimize göre ilk defa farklı retinal lokalizasyonlarda farklı etkenlerin retinal yer değiştirme üzerinde etkili olabileceği dekolman öncesi makula görüntüleri kullanılarak geliştirilen bir program vasıtasıyla niceliksel olarak ortaya konmuştur. Daha geniş serili farklı cerrahi türlerinin kıyaslandığı ve farklı risk etkenlerinin detaylıca değerlendirildiği dekolman öncesi retinal görüntülerin kullanıldığı ileriki çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: yakın kızılötesi yansıma görüntüleme, retinal yer değiştirme, optik koherens tomografi, retina dekolmanı, pars plana vitrektomi