Rize'de Tıp Fakültesi öğrencilerinde sağlıklı yaşam tarzı davranışları ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi

Amaç: Bu araştırmada Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 2023-2024 eğitim öğretim yılında öğrenim gören öğrencilerin sağlıklı yaşam davranış düzeylerinin saptanması ve sağlıklı yaşam davranışları ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel tiptedir. Araştırmanın evrenini Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 2023-2024 eğitim öğretim dönemine kayıtlı toplam 800 öğrenci oluşturmaktadır. Herhangi bir örneklem seçilmeyerek evrenin tümü araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma kapsamına alınan öğrencilerin 586'sına ulaşılmıştır. Veriler Google Forms kullanılarak çevrim içi bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada ankette öğrencilerin sosyodemografik özellikleri ile ilgili sorular, sağlıklı yaşam davranışları ile ilgili sorular ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II soruları kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde, Shapiro-Wilk, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman Korelasyon ve çoklu Lineer Regresyon testleri kullanılmıştır. Kruskal Wallis testi sonrası farkı yaratan grupların tespiti için post-hoc analizler yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 21,62±2,08'dir. Öğrencilerin %59,2'si (347) kadın, %40,8'i (239) erkektir. Öğrencilerin %24'ünün sigara kullandığı, %25,4'ünün alkol kullandığı belirlenmiştir. Çalışmamızda öğrencilerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II için verdikleri yanıtların ortalaması 119,43±21,05'tir. Araştırmamızda Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II'nin alt alanlarında en yüksek ortalama 23,90±5,23 ile manevi gelişim, en düşük ortalama ise 16,36±4,88 ile fiziksel aktivite olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II'nin genel ölçek puanına etki eden değişkenler çoklu lineer regresyon modeli ile değerlendirildiğinde, öğrencilerin sigara kullanma durumu, hobi sahibi olma durumu, uyku süresi ve düzenli egzersiz yapma durumu genel ölçek puanındaki değişimle ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Araştırma sonucunda; tıp fakültesi öğrencilerine sağlıklı beslenme imkanlarının ücretsiz olarak sunulması, birincil koruma ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile ilgili konularda daha fazla eğitim verilmesi ayrıca sigara, alkolün zararları konusunda farkındalık yaratmak için eğitim programları düzenlenmesi, fiziksel aktivitelerde bulunmaları için teşvik edilmesi ve bu faaliyetleri gerçekleştirebilmeleri adına yeterli imkan sunulması için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Tıp fakültesi öğrencileri, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II, sağlığı geliştirme modeli.