Romantik dönemde senfonik şiir üzerine bir inceleme: Liszt Mazeppa örneği

ÖZET "Romantik Dönemde "Senfonik Şiir Üzerine Bir İnceleme: Liszt Mazeppa Örneği" başlıklı bu tez, F. Liszt'in senfonik şiirlerinden Mazeppa adlı eserinin program, armoni ve biçim arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bu ilişkiyi derinden ve açıkça analiz etmek için yapısal ve içeriksel analiz en uygun biçimiyle geliştirilmiştir. Tarihsel olarak Liszt'in senfonik şiirlerine sonat formu içinde yaklaşmak ya da sadece eklenmiş programla beraber ele alındığında anlam bulacak bir form olarak görme düşüncesi kolaya kaçılan bir düşünce olmuştur. Bu yüzden her iki fikir de bu analiz içinde dikkatlice ele alınıp incelenmiştir. Yazılmış olan programların otantikliği, tarihi tartışılmış, mümkün ve uygun olduğu her yerde programın bir analizi dahil edilmiştir. Liszt'in bir programın özünü çıkarma biçiminin anlaşılışı, ki sıklıkla bir tez, antitez, sentez modeli içinde sonuçlanır, senfonik şiirlerdeki büyük yapısal örgütlenmeyi anlamada önemli kılınmıştır. Herbir senfonik şiirin derin analizi öncesinde motiflerin, bölmelerin ve ton merkezlerinin fonksiyonlarını ve birbirileriyle ilişkisini gösteren bir grafik eklenmiştir. Bu grafikler formal/yorumsal teknikleri içermektedir ve zaman unsurunun dahil edilmesi analizin önemli bir kısmıdır ki bu tezin incelenişinde özellikle amaçlanmıştır. "Motif tipi" kavramı, programların senfonik şiirlerde ifade ediliş biçiminin yolu olarak sekvens yapılarının (doğal olarak armonik modellerin karmaşıklığının) incelenmesiyle birlikte geliştirilmiştir. Bu şiirlerin analizleri sonat formu üzerine kolaylıkla oturtulamadığından ve her bir şiirin, doğrudan programından aldığı kendine has bir yapısı olduğu düşüncesi, senfonik şiirlerin detaylı analizinde zor bir ayrımolmuştur. Bu yüzden program ortak bir noktada desteklenememiştir. Bu doğrultuda bestecinin programlarının genellikle motif tipleri ve genellikle sekvensler içinde ifade edilen uygun armoni açısından ifade edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Yani, program daha geleneksel ve biçimsel yapıların özelliklerini, sunan şiirlerin bireyin bütünsel düşünüşü ile sentezlenerek farklı bir bakış açısıyla ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Liszt, Romantik Dönem, Senfonik Şiir, Mazeppa