Ruhani dönemi İran Ortadoğu politikası ve Suriye ile ilişkiler

Bu çalışmada İran'ın dış politika yapım süreci, Orta Doğu dış politika stratejisi ve Hasan Ruhani döneminde İran'ın Ortadoğu ülkeleriyle olan ilişkileri üzerinden Suriye politikası ele alınmıştır. Orta Doğu'nun güç merkezlerinden biri olmayı başaran İran, izlediği dış politika stratejileriyle bölgeyi etkilemeyi başarmıştır. Özelikle 1979 İran İslam Devrimi'nden sonraki ideoloji temelli dış politika stratejileri, onu hem bölgede hem de uluslar arası sistemde yalnızlaştırmıştır. Bu sert radikal politikalar İran'ı ekonomik olarak güçsüzleştirmiş ve bölgede marjinalleştirmiştir. Bölgede birçok devlet tarafından tehdit olarak algılanan İran, izlediği ılımlı dış politika stratejileriyle bu algıyı kırmaya çalışmıştır. Özellikle 2013 yılında İran Cumhurbaşkanı olarak seçilen Hasan Ruhani'nin itidalli dış politika tutumu, İran'ın bölge ülkeleriyle olan ilişkilerinde yeni bir sayfa açacağı izlenimi oluşturmuştu. Ruhani'nin uzlaşmacı ve diyalog kanalları açık dış politika anlayışı, İran'ın Batı'yla iyi ilişkiler geliştirmesini sağlamıştır. Ama aynı dış politika tutumu bölgede istenilen düzeyde gerçekleşmemiştir. İran'da rejimin bölgedeki güvenlik temelli dış politika stratejisi, Ruhani'nin itidalli dış politika anlayışına baskın gelmiştir. Bundan dolayı Ruhani döneminde İran'ın bölge politikasında beklenen değişim istenilen düzeyde olmamıştır. İran'ın bölgede güç ve güvenlik merkezli dış politika stratejisinden vazgeçememesi, bölge ülkelerinin İran merkezli tehdit algısının değişmemesine neden olmuştur. 2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaş sürecinde, İran'ın Esad rejimini destekleyen politikalar yürütmesi, Orta Doğu'da yeni güç mücadelelerinin yaşandığı bir ortam yaratmıştır. Bu vekâlet savaşlarını yaşandığı süreçte İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ılımlı dış politikalarıyla bölgedeki gergin ortamı yumuşatmaya çalışmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, İran İslam Devrimi sonrası İran'ın değişen dış politika stratejisi çerçevesinde Hasan Ruhani'nin dış politika anlayışının bölge ülkeleriyle ve Suriye'yle olan ilişkilere etkisi incelenecektir.