Phytochemıcal and biological investigations on Scutellaria Hastifolia L.

S. hastifolia Bitkisi Üzerinde Fitokimya ve Biyolojik Aktivite Araştırmaları Scutellaria L. (Lamiaceae) türleri günümüze kadar pek çok fitokimyasal, analitik ve biyolojik aktivite çalışmalarına konu olmuştur. Bu tez kapsamında, Türkiye florasında yetişen dört Scutellaria taksonu (S. hastifolia L., S. velenovskyi Rech., S. orientalis L. subsp. pinnatifida ve S. albida L. subsp. albida) seçilerek ana ekstrelerin total antioksidan kapasiteleri, total fenol ve flavonoid miktarları hesaplanmıştır. Yapılan ön çalışmalar neticesinde, S. hastifolia fitokimyasal ve ileri aktivite çalışmaları için seçilmiştir. S. hastifolia bitkisinin aseton ve MeOH ekstrelerinden çeşitli kromatografik teknikler kullanılarak bir tane yeni olmak üzere toplam 17 bileşik saflaştırılmıştır. Bu bileşikler etilsiklohekzan türevi bileşikler (izorengyol, izorengyozit, kleroindisin B, kleroindisin F), feniletanoit glikozitleri (kornozit, kalkeolariozit D, hastifoliozit, neokalkeolariozit D, kalkeolariozit B, verbaskozit), flavonoitler (apigenin 7-O-β-D-glukopiranozit, skutellarein 7-O-β-D-glukopiranozit, hispidulin 7-O-β-D-glukopiranozit, hispidulin 7-O-β-D-glukuronopiranozit), şeker esteri (6-O-kafeoil-α/β-glukopiranoz) ve şeker molekülleri (glikoz ve sakkaroz) olarak sınıflandırılmıştır. S. hastifolia ana ekstrelerinde olduğu gibi, saf bileşiklerin de DPPH radikal süpürme, LP ve soya LOX inhibisyonu araştırılmıştır. S. hastifolia bitkisinin tüm ekstreleri önemli DPPH radikal süpürücü etki gösterirken sadece aseton ekstresi referansa yakın LP inhibisyonu göstermiştir. LOX inhibisyonu deneyinde sadece MeOH ekstresinde kuvvetli aktivite gözlenmiştir. İzole edilen tüm bileşikler yüksek DPPH radikal süpürücü etki gösterirken, apigenin ve skutellarein glikozitleri ile kalkeolariozit D bileşiği ortalama değerlerde LP inhibisyonu göstermiştir. Bunun dışında tüm bileşikler düşük LOX inhibisyonu göstermişlerdir. Bunlara ilaveten, ekstrelerin temel fenolik bileşiklerinin karakterizasyonu için, bu dört Scutellaria türünde bazı feniletanoit glikozitlerin ve flavonoitlerin HPLC-DAD ile kalitatif ve kantitatif analizleri gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Scutellaria hastifolia, antioksidan ve antienflamatuvar aktivite, sekonder metabolitler, hastifoliozit, YPSK-DAD