Saksağan (pica pica) ve kınalı keklik (alectoris chukar)'te karşılaştırmalı olarak plexus lumbosacralis'in makroanatomik incelenmesi

Amaç: Çalışmada, saksağan (Pica pica) ve Kınalı keklik (Alectoris chukar) plexus lumbosacralis'leri ile dallarının karşılaştırmalı olarak belirlenmesi ve her iki türdeki farklılıkların araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmada, Erzurum İli Uzundere İlçesi ve köylerinde doğal yollarla ölen veya yaralı olarak bulunan 20 adet saksağan (Pica pica) ile Amasya İli Merzifon İlçesi'ndeki ''Keklik-05 Amasya-Merzifon Kınalı Keklik Üretim Çiftliği''nden temin edilen 20 adet Kınalı keklik (Alectoris chukar) kullanılmıştır. Her iki tür aneztezi altında öldürülüp kanları akıtıldıktan sonra, %10'luk formaldehit solüsyonu kullanılarak fiksasyonları sağlandı. Her iki türde de plexus lumbosacralis'i oluşturan sinirlerin her biri ayrı ayrı diseke edilerek fotoğrafları çekildi. Bulgular: Plexus lumbosacralis'i çalışılan her iki türde 8 adet (2-9) synsacral spinal sinirin ventral dallarının bir araya gelerek oluşturduğu tespit edilirken, n. ilioinguinalis'in sadece Kınalı keklikte var olduğu görüldü. Saksağanda n. femoralis'in iki ana dala ayrıldıktan sonra, bu dalların da ikişer adet caudal dala ayrıldığı; Kınalı keklikte ise n. femoralis'in üç ana dala ayrılarak cranial'de yer alan dalın üç caudal dala, caudal'de yer alan dalın ise iki caudal dala daha ayrıldığı tespit edildi. Saksağanda n. peroneus'un vermiş olduğu en kalın ve en sonda yer alan dalın n. peroneus profundus olduğu görülürken, Kınalı keklikte n. peroneus profundus'un, n. peroneus'tan musculer dallardan daha sonra ayrıldığı, orijinini takiben n. peroneus superficialis ile paralel bir şekilde seyrettiği belirlendi. Sonuç: Araştırılan her iki türde de plexus lumbosacralis'in oluşumu ile bu plexus'u meydana getiren sinirlerin yayılımlarının anatomik yapı ve seyiri itibariyle birçok kanatlı türüyle büyük oranda benzerlik gösterdiği belirlendi. Ancak, keklikte plexus sacralis'i oluşturan sinirlerin ve bu sinirlerin yan dallarının saksağana göre daha kalın olduğu tespit edildi.