Samandağ'ın (Hatay) beşeri ve iktisadi coğrafyası

Samandağ ilçesi Akdeniz Bölgesi'nin Adana Bölümü'nde, Antakya'nın batısı ve güney batısında yer almaktadır. İlçe merkezi Asi nehrinin oluşturduğu delta üzerine kurulmuştur. Antik Seleukeia Piereia şehrinin ve limanının da kurulduğu alan yerleşme tarihi açısından önem arz etmektedir.Ortaçağ kaynaklarında iskele kenti olarak tanımlanan yöreye Araplar Süveydiye adını vermişlerdir. Yörede Romalılar, Anadolu Selçuklu Devleti, Memlüklüler, Osmanlı Devleti ve Fransızların hâkimiyetlerinin ardından 1938 de bağımsız bir devlet olarak Hatay Devleti kurulmuştur. 1940-1948 yılları arasında Süveydiye adıyla Antakya'ya bağlı bir bucak olan saha 1948'de Samandağ adıyla ilçe olmuştur.Günümüzde ilçede 31 köy ve 13 belediye vardır. 2000 yılı nüfus sayımına göre ilçe merkezinde 34.681 kişi, köylerde ise 72.113 kişi olmak üzere toplam 106.754 kişi yaşamaktadır. 0-14 yaş grubunun toplam nüfusa oranı % 38,8, 15-64 grubunun oranı % 57,3 , yaşlı nüfusun oranı ise % 3,7 kadardır. Bu da nüfusun büyük bir kısmının aktif nüfus içerisinde yer aldığını göstermektedir.Samandağ'ın dini ve etnik yapısı, konuşulan diller ilçeye ayrı bir zenginlik katmaktadır. Bu durum tarih boyunca korunmuş ve ortak yaşam alanı içerisinde, hoşgörü ortamında yaşam sürdürülmüştür.İlçede yerleşmeler düzenli bir doku göstermezler. Ziriye boğazı içersinde ve Asi nehri boyunca görülen yerleşme yoğunluğu ilçenin kuzeydebatısında yer alan Musa dağı eteklerinde ve iç kısımlarında azalmaktadır. Önceleri kerpiçten yapılan yerleşmeler 1980'li yıllardan itibaren ekonomik yapının iyileşmesi ve ulaşımın gelişmesiyle tuğla ve biriketten yapılmaya başlanmış, tek katlı olan eski evlerin yerini 2-4 katlı betonarme evler almaya başlamıştır. Çatı örtüsü olarak ekonomik aktiviteler açısından daha işlevsel olan düz damlar ve kiremit hâkimdir.İlçede nüfusun büyük bir kısmı tarım ve hayvancılıkla uğraşmaktadır. Kırsal yerleşmelerin % 47'si meyvecilik , % 44'ü sebzecilik % 3'ü işçilik % 6'sı diğer ekonomik faaliyetlerden geçimini sağlamaktadır. 382 Km2 alana sahip Samandağ'ın arazinin % 49'u tarım alanları, % 33'ü orman ve fundalık, %18 tarım dışı alanlar gibi diğer arazileri oluşturmaktadır. İlçenin uygun iklim ve toprak şartlarına sahip olması, yöre insanının çalışkanlığı sonucunda yılda 2 hatta 3 kez ürün alınabilmektedir.Samandağ'da toplam tarım alanı 188.700 dekardır. Bunun % 42'sinde sebze, % 28,5'inde hububat, % 9,7'sinde narenciye, % 12,9'unda da diğer meyve (erik, incir, nar, malta eriği), % 5,2'sinde zeytin, % 1,2'sinde sera ürünleri, % 0,4'ünde ise tütün yetiştirilmektedir. Son zamanlarda kuru tarım alanlarında zeytin bahçelerine dönüştürüldüğü görülmektedir.Besi hayvancılığı ve süt inekçiliğinde verilen kredilerle birlikte ahır hayvancılığında gelişmeler gözlenmektedir. Yörede geçimlik amacıyla yapılan hayvancılığın yerini giderek ticari amaçlı hayvancılık almaktadır. Çevlik koyunda yapılan liman ve Meydan köyü sahilindeki barınak, balıkçılığın gelişmesine ve yaklaşık 600 ailenin geçimini balıkçılıktan sağlamasına imkân tanımıştır.Samandağ ilçesi denizi ve iklimiyle, doğal güzellikleri, tarihi eserleri ve kültürel değerleriyle cazip şartlar taşıyan bir ilçe olmasına rağmen mevcut tesislerin yetersiz ve niteliksizliği, yerel yöneticilerin ilgisizliği ve tanıtım eksikliği, turizmin gelişmesini engellemektedir.Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Beşeri Coğrafya, Şehir, Hatay, Samandağ, Organik Tarım, Seracılık, Etnik yapı