Sanatın dijital dönüşümü : Sanat yöneticileri için bir rehber

Tarih boyunca kendini sürekli yenileyen sanat, günümüzde teknolojinin hızla gelişmesiyle birlikte hiç olmadığı kadar hızlı bir değişim ve dönüşüm süreci yaşamaktadır. Sanatın ve sanat anlayışının sürekli yenilenişi, sadece sanat eserlerinin değişimi ile sınırlı kalmayıp, aynı zamanda sanatın işlevi, toplumdaki yeri ve sanatçının rolü gibi unsurların evrimleşmesini de kapsamaktadır. Modern dünyada sanatın dönüşümünün teknolojinin gelişimiyle bağlantılı olarak ele alınması dijital sanatın yükselişini ve sanatçıların yeni medya teknolojileriyle etkileşimini artırmış, sanat eserlerinin üretim ve sergilenme biçimlerini kökten değiştirmiştir. Teknolojide yaşanan sürekli gelişimin yanı sıra, sanatçının sanatını icrasında; içinde bulunulan kültürel ortam, siyasi koşullar ve ekonomik faktörler de sanatın dönüşümünde etkili bir rol üstlenmektedirler. Sanatın tüm dallarında yaşanan bu değişimler, doğal olarak sanat yönetimi anlayışını da değiştirmiş, farklı stratejiler geliştirilmesini ve sektörün yaratıcılığı farklı boyutlara taşıyarak yeni fırsatlar yaratmasını şart koşmuştur. Sanatın ortaya konmasından, sanat eserinin sunumuna ve ortaya çıkan eserin pazarlanmasına kadar sanatla iç içe giren teknoloji, sanatın tanımını ve pratiklerini de göz ardı edilmeyecek şekilde değiştirmiştir. Bu çalışma ile sanatın tüm paydaşlarına rehberlik edilmesi, alanın dinamiklerinin ve evrildiği yönlerin ortaya konulması maksadıyla; sanat yönetimi kapsamında "sanat ve teknoloji" ilişkisi üzerine Web of Science Core Collection veri tabanında yer alan makalelerin incelenmesi için bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmış, toplanan veriler VOSviewer yazılımı ile analiz edilerek görselleştirilmiştir. 24.04.2024 tarihinde WOS veri tabanında topic (başlık) sekmesine "digital art" or "computer art" or "artificial intelligence and art" yazılarak yapılan tarama sonucunda toplam 1.443 adet dokümana ulaşılmış, doküman türü olarak geniş bir veri yelpazesine erişim sağlamak, daha iyi karşılaştırma ve analiz yapabilmek maksadıyla doküman türü olarak sadece makaleler (article) taramaya dahil edilerek toplam 893 adet makaleye erişilmiştir. Elde edilen dokümanlardan 4 adet geri çekilmiş yayın veri setinden çıkartılarak toplam 889 makale ile veri setine son hali verilmiştir. Ulaşılan verilerin yayın türü analizi, yayın dili analizi, anahtar kelime analizi, en etkili yazarların analizi, en etkin dergilerin analizi, en etkili makalelerin analizi, en etkin ülkelerin analizi, en üretken kurumların analizi, alıntı yapılan referansların ortak atıf analizi, alıntı yapılan kaynakların ortak atıf analizi, alıntı yapılan yazarların ortak atıf analizi yapılarak mevcut durum, alanın eğilimleri ve potansiyel araştırma boşlukları değerlendirilerek araştırmacılara ve sanat paydaşlarına öneriler sunulmuştur.