Şemsüddin Semerkandî ve Beşârâtü'l-işârât adlı eserinin tabîiyyât bölümü: Tahkik, tercüme ve değerlendirme

Yazma eserler, günümüze taşıdıkları kültürel miras sebebiyle özel bir yere sahiptirler. Akademik çalışmalar yapan kimselerin ?yazma kültürü?nü bilme ve ?tahkikli metin? çalışmaları yapabilmeleri önemlidir. Zira araştırmalarını sağlıklı bir zeminde yürütmek isteyen araştırmacı, bizzat ana kaynaklara müracaat edebilme, hatta onları ilim dünyasına kazandırma yetkinlik ve sorumluluğunu da taşımalıdır.Bu çalışmanın merkeze aldığı problem, 13. yy.'da yaşamış ilim adamlarından olan Şemsüddin Semerkandî ve onun Beşarâtü'l-İşârât adlı eseri ile ilgilidir. İbn Sinâ'nın el-İşarât ve't-Tenbîhat adlı eserine bir şerh olarak yazılan bu eser, ?Tabiiyât? bölümü çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde müellifin ulaşılabilen bilgiler çerçevesinde hayatı ve eserleri ortaya konulmuştur. Böylece Semerkandî'nin kendi döneminin klasik eğitimini aldığı ve daha çok kelamcı-mantıkçı kimliği ön planda olmasına rağmen matematik, astronomi ve felsefe sahasında da eser veren ve eserleri genellikle pedagojik karakterde olan bir ilim adamı olduğu tespiti yapılmıştır.Çalışmanın ikinci bölümü, filozof kimliği ön planda olan İbn Sinâ'nın eserinin kelamcı kimliği de olan Şemsüddin Semerkandî tarafından şerh edilmiş olması hususunda değerlendirmelere ayrılmıştır. Klasik şerh tekniğinin kullanıldığı eserde, Semerkandî'nin kapalı bir üslupla kaleme alınan İşarât'ı kendi tarzıyla açıkladığı ve yer yer kelamcı kimliğini ortaya koyduğu anlaşılmıştır.Çalışmanın son iki bölümü ise Beşârât'ın Türkçeye çevirisi ve tenkitli metninden oluşmaktadır.Sonuç olarak, yaşadığı dönemde önemli pek çok eser telif etmiş olan Şemsüddin Semerkandî ve eseri Beşarât'ın tanınması, anlaşılması ve bunun yanı sıra İslam felsefe-bilim tarihi açısından henüz tam manasıyla aydınlatılmamış bir döneminin aydınlığa kavuşması için katkı sağlanmıştır. Ayrıca eserin tenkitli metni de verilerek eser ilim dünyasına kazandırılmıştır.