Sermaye piyasaları ve borsalarda manipülasyon: Borsa İstanbul üzerine ampirik bir çalışma

Sermaye piyasaları, bireylerin ve kurumların tasarruflarını değerlendirdiği önemli organize yatırım piyasaları olarak faaliyet göstermektedir. Borsaların sağlıklı işlemesi ülkelerin özel sektör kurumlarının gelişimi için önem arz etmekte ve finansman ihtiyacının daha düşük maliyetlerle sağlanabilmesine imkan sağlamaktadır. Bireysel yatırımcıların sahip oldukları tasarruflarını faiz, döviz ve kıymetli maden gibi araçlara yatırım yaparak değerlendirmesi halinde, özel sektör kurumları bireylerden finansman elde edemez ve bankalardan yüksek maliyetle finansman sağlamak zorunda kalır. Aksine borsalar, özel sektör firmalarının düşük maliyetle finansman sağlayabileceği yatırım platformlarıdır. Yatırımcılar açısından ise borsalar, profesyonel şirketlere ortak olabilme imkanı sağlamakta ve faiz gibi sabit getirili yatırımlardan ziyade, yüksek getiri potansiyeline sahip şirketlere yatırım yapma imkanı vermektedir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunun birinci maddesi sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin ve gelişmesinin sağlanması, yatırımcıların hak ve menfaatlerinin korunması için sermaye piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesini amaç edinmektedir. Bu kapsamda borsaların sağlıklı işlemesinin temel şartı, işlem gören şirket paylarının adil bir şekilde fiyatlanır olması gerekliliğine dayanmaktadır. Borsalarda işlem gören pay fiyatlarını etkilemek suretiyle işlem gerçekleştiren yatırımcılar, uluslararası literatürde manipülatör olarak isimlendirilmektedir. Manipülatörlerin borsada işlem gören payların işlem fiyatlarını istedikleri yönde etkilemesi ise manipülasyon olarak tanımlanmaktadır. Manipülasyonların gerçekleştirilme sebebi birçok nedene dayanabilmekte ve birçok teknik ile gerçekleştirilebilmektedir. Bu çalışmada Sermaye Piyasaları ve Borsalarda gerçekleşen manipülasyon türleri örnekler ile ele alınacak, gerçekleşen manipülasyon işlemlerinin borsalara etkileri değerlendirilecek ve bu manipülasyon fiillerinin önlenmesi için gerekli düzenleme önerileri belirtilecektir. Ayrıca Yüksek Frekanslı İşlemler ve Yüksek Frekanslı İşlemler kullanılarak gerçekleştirilen manipülasyon teknikleri ve sosyal medya manipülasyonları belirtilecek ve alınması gereken önlemler vurgulanacaktır. Türkiye'de sermaye piyasalarında gerçekleşen manipülasyon işlemleri üzerine sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır bu çalışmanın da önemi bundan dolayı artmaktadır.